Plannen kabinet voor landbouw, natuur en stikstof
Op 26 juni 2026 stuurde het kabinet een Kamerbrief over plannen voor landbouw, natuur en stikstof. We zien dat de plannen veel vragen en onzekerheid met zich meebrengen. En dat dit bij agrarische ondernemers in onze gemeente leidt tot zorgen en onrust. Op deze pagina leggen we uit wat we nu weten, wat de plannen voor Hardenberg kunnen betekenen en wat de rol van de gemeente is.
Dit weten we nu over de plannen uit de Kamerbrief
Het kabinet wil met de plannen de uitstoot van stikstof verminderen, de natuur herstellen en ervoor zorgen dat er weer meer vergunningen kunnen worden verleend.
Belangrijkste plannen voor landbouw
- Veehouderijen krijgen doelen voor hoeveel stikstof zij in 2035 nog mogen uitstoten. Boeren krijgen ruimte om zelf te bepalen hoe zij deze doelen halen.
- Voor melkveehouders komt er een norm voor het aantal dieren in verhouding tot de hoeveelheid grond die beschikbaar is voor mest.
- Rond ongeveer 100 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden wil het kabinet zones van 500 of 1.000 meter aanwijzen. Voor veehouderijen binnen deze zones komen extra maatregelen.
- Er komt geld beschikbaar voor onder andere minder intensieve landbouw, innovatie en het verminderen van de uitstoot.
- Boeren die dat willen, kunnen onder voorwaarden ondersteuning krijgen om hun bedrijf te verplaatsen of vrijwillig te beëindigen.
Industrie en verkeer
De plannen gaan niet alleen over de landbouw. Ook de industrie en het verkeer moeten de uitstoot van stikstof verder verminderen. De uitstoot in deze sectoren is de afgelopen jaren al gedaald door bestaande klimaat- en milieuregels. Het kabinet wil dat deze daling verder doorzet.
Het doel is om in 2035 de uitstoot van ammoniak door de industrie en de uitstoot van stikstofoxiden door verkeer en vervoer verder terug te brengen.
De uitwerking kan veranderen
Het kabinet werkt verschillende maatregelen de komende tijd verder uit. De precieze uitwerking kan dus nog veranderen. Daardoor is het nu nog niet voor iedere agrarische ondernemer duidelijk wat de plannen precies betekenen voor het eigen bedrijf.
Meer informatie
Lees meer over de plannen op de website van de Rijksoverheid:
Wat betekenen de plannen voor de landbouw in Hardenberg?
Als de plannen worden uitgevoerd zoals ze in de Kamerbrief staan, kunnen deze gevolgen hebben voor agrarische ondernemers in de gemeente Hardenberg. Hoe groot die gevolgen zijn, is op dit moment nog niet precies duidelijk. Wel is duidelijk dat de plannen grote gevolgen hebben voor de agrarische sector als geheel.
Landbouwanalyse
We hebben de kenmerken van de landbouw in Hardenberg in beeld gebracht in onze Landbouwanalyse. Vanuit die kennis bekijken we wat de kabinetsplannen voor Hardenberg kunnen betekenen. Dat doen we samen met agrarische ondernemers en andere betrokkenen.
Het kabinet wil rond ongeveer 100 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zones van 500 of 1.000 meter aanwijzen. Binnen deze zones kunnen extra maatregelen voor de landbouw gaan gelden.
De gemeente Hardenberg heeft te maken met Natura 2000-gebieden Engbertsdijksvenen en Vecht- en Beneden-Regge. Uit de Kamerbrief van 26 juni 2026 blijkt dat men (voor nu) de volgende zones willen leggen:
- 1.000 meter rondom het gebied Vecht- en Beneden-Regge
- 500 meter rondom de Engbertsdijkvenen
Welke zones en maatregelen precies gaan gelden, en wat dit betekent voor agrarische bedrijven in Hardenberg, moet nog verder worden uitgewerkt.
Het kabinet wil vanaf 2035 voor melkveehouders een norm van maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare invoeren. Dit betekent dat het aantal dieren in verhouding moet staan tot de hoeveelheid grond. Melkveehouders kunnen volgens de plannen samenwerken met akkerbouwers binnen een straal van 25 kilometer om aan deze norm te voldoen. Voor ondernemers in onze grensgemeente kan deze afstand extra aandacht vragen. Het kabinet werkt de regels voor grondgebondenheid de komende tijd verder uit.
Hardenberg kent relatief veel PAS-melders. Dit zijn ondernemers die onder het voormalige Programma Aanpak Stikstof (PAS) een melding deden voor activiteiten met een beperkte stikstofuitstoot. Na een uitspraak van de Raad van State in 2019 bleek dat deze melding niet voldoende was, en dat voor deze activiteiten mogelijk toch een natuurvergunning nodig is. Er is niet voldoende stikstofruimte om alsnog een natuurvergunning toe te kennen.
Het kabinet wil PAS-melders de komende jaren helpen aan een oplossing. Ook verwacht het kabinet dat de invoering van een rekenkundige ondergrens een oplossing kan bieden voor een deel van de PAS-melders.
Deze onzekerheid vraagt al lange tijd veel van deze ondernemers. Daarom blijven we in contact met de PAS-melders die bij ons bekend zijn. We luisteren naar vragen en signalen, en denken mee waar dat mogelijk is. Het Rijk en de provincie zijn verantwoordelijk voor het beleid en de natuurvergunningen. De gemeente kan deze regels niet zelf veranderen.
In de plannen staan landelijke regels die agrarische ondernemers in heel Nederland kunnen raken. Wat deze regels precies betekenen, verschilt per sector en per bedrijf.
Wat is de rol van de gemeente?
Het Rijk en de provincie zijn verantwoordelijk voor het beleid voor landbouw, natuur en stikstof. De gemeente bepaalt deze regels niet. Ook is de gemeente niet het bevoegd gezag voor natuurvergunningen.
Onzekerheid onder ondernemers
De agrarische sector is belangrijk voor Hardenberg en voor de leefbaarheid van ons buitengebied. Daarom blijven we dicht bij onze agrarische ondernemers. We zijn met hen in gesprek over de plannen, en horen zo welke vragen en zorgen er leven. We merken dat de plannen voor onzekerheid zorgen. Ook zijn er ondernemers die eerst willen afwachten hoe het Rijk de plannen verder uitwerkt.
Contacten met provincie Overijssel en het Rijk
De signalen van onze agrarische ondernemers, en de specifieke situatie in Hardenberg, brengen we actief onder de aandacht bij de provincie Overijssel en het Rijk. Waar dat nodig en mogelijk is, komen we op voor de belangen van onze agrarische sector.
Wij blijven op de hoogte
We volgen de verdere uitwerking van de plannen nauwgezet. Als er meer duidelijkheid komt over de gevolgen voor Hardenberg, delen we die informatie.
Hier staan wij voor
De agrarische sector hoort bij Hardenberg. Boeren zijn belangrijk voor onze lokale economie, ons landschap en de leefbaarheid van het buitengebied. Ze produceren ons voedsel, zorgen voor het landschap, en dragen bij aan natuur en biodiversiteit.
Toekomstperspectief belangrijk
We begrijpen dat er maatregelen nodig zijn om de uitstoot van stikstof te verminderen en de natuur te herstellen. Wel vinden we het belangrijk dat er toekomstperspectief blijft voor agrarische ondernemers. De maatregelen moeten duidelijk, haalbaar en werkbaar zijn. Boeren moeten ruimte houden om te ondernemen, en hun bedrijf verder te ontwikkelen en te veranderen. Ook vinden we dat bij de verdere uitwerking van de plannen goed moet worden gekeken naar de gevolgen voor individuele bedrijven en voor de agrarische sector als geheel.
Aandacht voor agrarische sector
Daarom hebben burgemeester Offinga en wethouder Soeten op 10 augustus hun naam verbonden aan de boerenbrief aan de provincie Overijssel en het Rijk. Daarmee laten we zien dat we de zorgen van onze boeren serieus nemen. Ook vragen we aandacht voor de grote betekenis van de agrarische sector voor Hardenberg, en voor de gevolgen die het beleid voor ondernemers kan hebben. Deze steunbetuiging betekent niet dat we ieder afzonderlijk punt uit de brief overnemen. Wel steunen we de oproep om te zorgen voor werkbaar beleid en voldoende ruimte voor agrarische ondernemers om te blijven ondernemen.
Ruimte om zorgen te uiten
We zien en horen dat de plannen van het kabinet veel losmaken. Agrarische ondernemers maken zich zorgen over hun bedrijf en hun toekomst. Die zorgen worden ook zichtbaar door protesten en acties.
In Nederland heeft iedereen het recht om zijn mening te laten horen en te demonstreren. We vinden het belangrijk dat daar ruimte voor is. Ook als mensen kritisch zijn op het beleid van de overheid.
Houd rekening met elkaar
We vragen iedereen om rekening te houden met elkaar en met de omgeving. Niet iedereen denkt hetzelfde over de stikstofplannen, of over de manier waarop actie wordt gevoerd. Protesten en acties moeten daarom veilig en respectvol verlopen, en mogen niet leiden tot gevaarlijke situaties of ernstige overlast.
Meld acties vooraf
Acties moeten altijd en tijdig gemeld worden bij de gemeente.
Met respect in gesprek
We blijven graag in gesprek met agrarische ondernemers en andere betrokkenen. Over hun zorgen, en over wat de plannen voor hen betekenen. En als dat nodig is, ook over de manier waarop actie wordt gevoerd. Zo willen we ruimte bieden om een mening te laten horen, met respect voor elkaar.
