Bij een controle op 16 maart 2026 is vastgesteld dat beide locaties nog steeds in gebruik zijn voor de opvang van asielzoekers. Omdat de omgevingsvergunning op 8 maart 2026 is verlopen, is er sprake van een overtreding van de Omgevingswet. Om de overtreding te beëindigen legt de gemeente een last onder dwangsom op aan het COA. Daarmee wordt het COA verplicht om het gebruik van het azc in Hardenberg en de tijdelijke noodopvanglocatie in Loozen voor de opvang van asielzoekers te beëindigen en beëindigd te houden.
Begunstigingstermijn
Het COA krijgt één week om de overtreding te beëindigen. Deze begunstigingstermijn gaat in op 18 maart. Dit is de dag na verzending van het besluit. Als het COA de opvang op beide locaties na 24 maart voortzet, moet het een dwangsom betalen van € 55.000 per dag voor het azc in Hardenberg (met een maximum van €4.950.000) en €7.500 per dag voor de tijdelijke noodopvanglocatie in Loozen (met een maximum van € 675.000).
Reactie op zienswijze COA
Het COA heeft een zienswijze ingediend op het eerder aangekondigde voornemen. De gemeente heeft deze zienswijze zorgvuldig beoordeeld. Het COA geeft in zijn zienswijze onder andere aan dat het op dit moment moeilijk is om de opvanglocatie te sluiten vanwege de landelijke druk op de opvangcapaciteit. Volgens het college heeft het COA echter ruim de tijd gehad om maatregelen te treffen om de opvanglocatie tijdig te sluiten. De afspraak dat de opvanglocatie uiterlijk 8 maart 2026 zou sluiten is al bij de start van het azc gemaakt en meerdere keren bestuurlijk bevestigd. Het college ziet daarom geen aanleiding om van handhavend optreden af te zien.
Het COA heeft in zijn zienswijze ook vragen gesteld over de hoogte van de dwangsom. De gemeente heeft na het inwinnen van juridisch advies de hoogte van de dwangsom aangepast.
Doel: beëindigen overtreding
Met de last onder dwangsom wil de gemeente bereiken dat het azc in Hardenberg en de tijdelijke noodopvanglocatie in Loozen zo snel mogelijk sluiten, zoals eerder is afgesproken met omwonenden, inwoners en de gemeenteraad. De dwangsom is daarbij een middel om het COA aan te zetten tot actie. Het gaat de gemeente niet om het innen van geld, maar om het zo snel mogelijk beëindigen van deze situatie.
Wethouder Alwin Mussche: “De afspraak was dat deze locaties na tien jaar zouden sluiten. Het COA wist dat al jaren. Met deze last onder dwangsom spreken we het COA aan op zijn verantwoordelijkheid om zo snel mogelijk een andere opvangplek voor de bewoners te regelen en de locaties in Hardenberg te sluiten.”
Perspectief
De gemeente wil van het ministerie en COA horen hoe de huidige situatie wordt opgelost en welke stappen worden gezet om tot een oplossing te komen. Als dat nog niet precies kan worden aangegeven, verwacht de gemeente dat het ministerie en COA duidelijk maakt welk perspectief er is en welke stappen worden gezet om tot een oplossing te komen. Alwin Mussche: “Hardenberg heeft tien jaar lang verantwoordelijkheid genomen voor de opvang van asielzoekers, ook toen dat nog geen wettelijke taak voor gemeenten was. We verwachten dat het Rijk in deze situatie naast Hardenberg staat. Ik nodig de minister daarom ook van harte uit in Hardenberg.”
Afspraak: azc sluit na tien jaar
Het azc in Hardenberg staat sinds 2016 in de gemeente. Met omwonenden en inwoners is afgesproken dat deze locatie maximaal tien jaar openblijft. De gemeenteraad heeft daarom besloten dat het azc op 8 maart 2026 sluit. Op die datum zijn ook de bestuursovereenkomst met het COA en de omgevingsvergunning voor de locatie afgelopen.
De gemeente heeft oog voor de mensen die nu in het azc en de noodopvang verblijven. Voor hen is dit een onzekere situatie. Tegelijk vindt het college het belangrijk dat gemaakte afspraken worden nagekomen en dat er snel duidelijkheid komt over de vervolgstappen.
Meer informatie leest u op onze pagina hardenberg.nl/azc.
