Kunstwerken

Het kunstwerk beeldt de plaats Balkbrug uit. Kunstenaar Marie Louise Minke schonk het kunstwerk aan de gemeenschap van Balkbrug. In het bijzonder aan de bewoners van Malkander.

De volgende tekst staat op een bord bij het kunstwerk:

Een balk onder de brug op de bodem van het kanaal zorgde er voor dat te diep geladen schepen verderop in het kanaal geen schade konden veroorzaken.
Schepen mochten van de balkmeester pas verder varen als ze moeiteloos de bak konden passeren.
Zo is de naam Balkbrug ontstaan.

Het kunstwerk is gemaakt ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de school De Wiekslag in 1988. Het werk ontleent zijn naam in de eerste plaats aan het water dat langs de school liep. Dit water werd in de volksmond 'De Wieke' genoemd. Ook verwijst de naam naar het uitslaan van de vleugels. Dit staat symbool voor de kinderen, die na hun schooltijd ook hun vleugels uitslaan.

In het parkje aan de Judith van Marlelaan staat het kunstwerk De groei. Het is gemaakt door kunstenares Marie Louise Minke en symboliseert de groei van Dedemsvaart.

Dit kunstwerk is tot stand gekomen door een bijzonder kunstproject 'Meer doen met Cultuur', opgesteld door het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur van de Directie Jeugdbeleid en Kunsten. Met dit project wilden ze leerlingen op een actieve manier betrekken bij het maken van een kunstwerk.

Het kunstwerk verwijst naar de geschiedenis van Dedemsvaart. Het bestaat uit 4 golven die na een paar kronkelingen op de grond overgaan in rechte lijnen, om vervolgens schuin omhoog de lucht in te gaan. Er bovenop staat een eenvoudig gevormd tempeltje. Een bewegelijke aanzet die eindigt in een verstild moment.

Het beeld is letterlijk de vertaling van de titel maar evengoed is er een meer symbolische functie aan toe te kennen en verhaalt het van de dingen die zich zowel ondergronds als bovengronds afspelen, oftewel processen.

In het aangelegde moerasgebied van de Kotermeerstal in Dedemsvaart staan 2 kunstwerken van kunstenaar Chris Weijenberg. Het gaat om een Koppel zwanen en een Landende zwaan. Ze staan in de buurt van zwembad De Kiefer.

C I Love You is een kunstwerk van een groot konijn met een enorme bronzen diamantvorm. 

Het beeld is een openlijke liefdesverklaring. Niet alleen aan de diamant, maar ook aan de plek waar het beeld thuishoort. Park Kotermeerstal in Dedemsvaart is een recreatiegebied waar mensen kunnen wandelen, fietsen en zwemmen. Voor kinderen zijn er veel speeltoestellen. Op het terrein rond het kunstwerk lopen schapen.

Wethouder Joost Liese onthulde op 19 december 2008 het kunstwerk 'Boorgat'. Dit kunstwerk kreeg de gemeente van grondboorbedrijf Haitjema BV in Dedemsvaart aangeboden. Het kunstwerk staat tegenover het bedrijf op een muurtje van de gemeente.

Op verzoek van Haitjema is Roelie Woudwijk op zoek gegaan naar een relatie met het boorvak. Zo kwam zij op de boormossel die is afgebeeld op de twee delen van het kunstwerk. De positionering van de twee blokken is zo dat er tussen de blokken een cirkelvormig boorgat ontstaat. Tussen de blokken is de fontein te zien. Op de plaquette bij het kunstwerk staat de tekst:

“Om bij de bron te komen moet je tegen de stroom in zwemmen.”

Het kruissymbool is van zuiver glas gemaakt wat een lichtgroene schaduw op de maïsgele aandachtswand werpt. In het midden van het kruis liggen zeven stukken ruw gekapt glas wat het lijden van Jezus symboliseert en de zeven delen geven weer dat Jezus zijn leven volmaakt geleefd heeft. De glaselementen zijn aan opgespannen roestvrijstaaldraden verlijmd zodat het kruis in de ruimte kan hangen. De vier verticale draden zijn ieder voorzien van drie glaselementen, een symbool van de Drie-eenheid.

Bij het zien van het kruissymbool worden gedachten opgeroepen aan de visioenen van het nieuwe Jeruzalem, dat Johannes zag op Patmos: "En de straat der stad was zuiver goud, gelijk doorschijnend glas? En hij toonde mij een rivier van water des levens, helder als kristal, ontspringende uit de troon van God en van het Lam".

In haar mystieke visioenen zag de middeleeuwse Hadewych "een kristallen kruis en een troon op drie kolommen van edelstenen", symbolen voor de Drie-eenheid.

In 1980 schonk de Rabobank het beeld aan de bevolking van de gemeente Hardenberg. In mei 2000 onthulde waarnemend burgemeester Jos Houben het beeld voor de 2e keer. Dat deed hij toen het Turfstekersplein officeel werd geopend.

Jeroen Doorenweerd maakte het kunstwerk Hello Sailor! in opdracht van de gemeente Hardenberg. Het kunstwerk is onderdeel van het project Kunst in de Kernen. In de volksmond heeft het kunstwerk de naam de scheepsbrug gekregen.

Het schip vaart door het landschap, verbindt oevers en hun bewoners. Brengt heden en verleden bij elkaar. Laat je meevoeren op de scheepsbrug. Hello Sailor!

Het kunstwerk staat op de Anerdijk in Gramsbergen. Met zijn ontwerp legt Doorenweerd een verbinding tussen heden en verleden. Hello Sailor! is een landmark in het Gramsberger landschap. Bovenop de scheepsbrug kijk je uit over de Vecht. Ondertussen hoor je de verhalen over het heden en verleden van deze bijzondere plek.

In het bos van Gramsbergen, dat direct aan het Coevorden-Vecht-Kanaal ligt, kan men door een behoedzaam in de kruinen van de bomen gesneden gat naar de hemel kijken.

Vijf draden van fiberglas zijn zodanig aan de bovenste takken vastgemaakt dat ze in de opening zachtjes in de wind lijken te zweven. Door de manier waarop de fijne klemmetjes van edelstaal als achtergelaten vliegerdraad om de takken zijn gewikkeld lijkt het of er vliegers van kinderen bij het vliegeren in de takken zijn blijven haken.

Cai Guo-Qiang: “Dit stukje bos in Gramsbergen heeft zijn eigen herinneringen. Toen ik voor het eerst tussen de bomen stond, werd ik mij bewust van zijn perfecte, harmonie en de serene stilte. Het zou ongepast zijn geweest om hier een groot, opvallend werk te realiseren, dat had dit evenwicht gemakkelijk kunnen verstoren. In plaats daarvan wilde ik iets heel kleins en subtiels maken dat de herinneringen van het bos en zijn relatie met de bewoners van de nabijgelegen plaats oproept.”

Het glas in lood raam herinnert aan de geschiedenis van Gramsbergen. De kleuren geel en blauw voeren de boventoon. De kleur geel symboliseert het golvende graan in het Vechtdal en het slingerende blauw geeft de rivier de Vecht weer.

In het glas in lood raam zijn diverse Gramsberger kenmerken te vinden, evenals een portret van mr. Samuel Willem Alexander Baron van Voerst van Lynden.

In Ommen, Junne, Marienberg, Gramsbergen, Vechterweerd, Vilsteren, Archem en Dalfsen zijn waterschapsbanken gemaakt door verschillende kunstenaars. In alle gevallen gaat het om de combinatie van een kunstwerk met daarbij een zitgelegenheid. Bij alle zeven kunstwerken staat een bord waarop de kunstenaar uitleg geeft.

De aanleiding van dit kunstproject, dat samen met de waterschappen Groot Salland en Regge en Dinkel worden opgepakt, is de overname van het beheer van de rivier de Vecht van het rijk naar de waterschappen Groot Salland en Velt en Vecht. Omdat de Nederlandse Waterschapsbank subsidie voor dit project heeft toegezegd zijn de kunstwerken waterschapsbanken genoemd.

Kunst en Cultuur Overijssel uit Zwolle heeft op verzoek van de waterschappen zeven jonge kunstenaars geselecteerd om mee te werken aan dit project. Elke kunstenaar kreeg de opdracht om een bank te ontwerpen waarin Bentheimer zandsteen is verwerkt. Dit zandsteen werk eeuwenlang vanuit Bentheim in Duitsland over de Vecht naar Zwolle vervoert. De waterschappen hebben samen met de kunstenaars mooie plekjes aan de Vecht en de Regge uitgezocht. De banken zijn zo geplaatst dat bezoekers zittend naar de rivier kunnen kijken.

Twee scheepsvormen van natuurlijk materiaal. Zichtbaar vanaf de weg, vanaf het water en vanuit de trein met name in de lente en zomer

Het werk is een scheepsvorm die tijdens de bloei van Scilla Siberica, een bolgewas dat eind maart/april bloeit verschijnt aan de landzijde. Het schip op het droge heeft tijdens de bloeitijd de kleur van het water, blauw, en vormt dus eigenlijk het negatief van wat er in de sluis die ernaast ligt gebeurt tijdens het schutten. Ook de vorm van de boot is omgekeerd en is dus die van de spiegeling van een boot in het water.

Zo legt een schuit van water tijdelijk aan op het land; de verhouding is eindig als de kortstondige relaties, die sluis en schip nu eenmaal gedoemd zijn met elkaar te hebben. Elk sluiscomplex met zijn scheepsvorm wordt met extra witte berkenbomen omgeven; het zicht op de kunstwerken wordt als het ware via de bomen naar de vorm geleid.

De plek waar de Vecht vanuit Duitsland Nederland binnenstroomt, heeft Ilya Kabakov uitgekozen om aan beide kanten van de rivier zijn beeldengroep 'Wortlos' te plaatsen.

Wat betekent de grens werkelijk voor de mens, voor het denken, voor het dagelijks leven? "Grenzen scheiden, liefde verbindt", zo heeft Kabakov de simpele basisgedachte van zijn poëtische installatie omschreven. Een jong meisje kijkt vanuit Nederland (Holtheme) naar een jongeman aan de Duitse kant van de grens. Beide zitten rustig op een stoel. Tussen hen in loopt niet alleen de scheidslijn tussen de twee landen, maar ook stroomt hier de Vecht, die niet zonder hulpmiddelen te overbruggen valt. Ze zijn alleen met elkaar verbonden via de blik op elkaar.

De beelden lijken door hun uitvoering in geknoopt ijzerdraad op geesten en drogbeelden, die van dichtbij in licht lijken op te gaan. Daardoor veranderen ze in romantische visioenen, in een poëtische metafoor.

Voormalig aardappelfabriek Avebe in De Krim heeft aan de voormalige gemeente Gramsbergen een glas in lood voorzetraam geschonken. Het raam beeldt de Vecht uit met onder andere het gemeentewapen en de aardappelmeelfabriek van De Krim.

Het raam heeft destijds een plaats gekregen in het oude deel van het gemeentehuis. Na de uitbreiding van het gemeentehuis in 1984 is het raam verplaatst naar de raadszaal. Met de herindeling tussen de gemeenten Hardenberg, Dedemsvaart en Gramsbergen is de functie van het gemeentehuis te Gramsbergen komen te vervallen.

De Stichting Historische Kring Gramsbergen en De Krim heeft indertijd interesse getoond in het object. Het glas in lood voorzetraam is in oktober 2000 door de gemeente Gramsbergen overgedragen aan de stichting onder voorwaarde dat deze een permanente plaats zou krijgen in het museum in Gramsbergen.

Het museum Historisch en Cultureel infocentrum Vechtdal te Gramsbergen bleek echter geen mogelijkheid te hebben om het raam een permanente plek te geven. Uiteindelijk is dan ook gekozen voor het dorpshuis in Gramsbergen. Zij beschikken over een geschikte plek en bieden de mogelijkheid het raam een publieke functie te geven. Daarnaast heeft het dorpshuis de eigendomsrechten gekregen; het raam is aan de stichting Het Dorpshuis geschonken doormiddel van een bruikleenovereenkomst.

Nelleke Allersma: “Als thema voor het beeld heb ik gekozen: 'Pieterpad'. Hiermee wil ik inspelen op de hedendaagse geschiedenis van Gramsbergen. Want sinds een aantal jaren ligt deze stad aan de Pieterpadroute. Wat betekent dat de sfeer en ligging van deze plaats dermate interessant zijn, dat jaarlijks duizenden wandelaars hier passeren en reeds gepasseerd zijn. Het kunstwerk beeldt drie enthousiaste wandelaars uit. Wandelaars die al een hele dag hebben afgelegd en nog een grote afstand voor de boeg hebben. En dat zie je aan hun stap.”

Op de gevel van het station in Gramsbergen is dit kunstwerk te zien. De bijbehorende tekst hangt in de wachtkamer en is te lezen via het raam aan de perronzijde.

Is de plaats van handeling ook een kwestie van toeval en is de plaats van de historische bron waardevol voor de kunst? Er waren eens twee schilders die ver weg woonden van de grote stad. Op een dag was de koning daar in de buurt aan het jagen. Zijn hond raakte zoek. Hij vond hem terug in de tuin van één van de twee schilders. Zo zag hij de werkstukken van die schilder en hij nodigde hem uit om naar zijn kasteel te komen. De naam van die schilder was Leonardo Da Vinci. De naam van de ander verdween voor altijd uit de menselijke herinnering.

Door de consequente conceptuele aanpak is het kunstwerk ontstaan dat deze eerder genoemde ontdekking van Leonardo da Vinci als uitgangspunt heeft. De toevallige ontmoeting in Gramsbergen van de kunstenaar met de persoon Gerrit Toon is van groot belang geweest. Na verkregen toestemming van de bezitter van de naam, is deze naam vereeuwigd in het opmerkelijke kunstwerk op de gevel van het station aan de perronzijde.

Verzameling Retour is een werk van kunstenares Tine van den Weyer. Het maakt onderdeel uit van het internationale project Kunstwegen. Kunstwegen loopt van Zwolle tot aan Nordhorn en telt maar liefst 64 kunstwerken in een straal van 132 kilometer.

De achterliggende gedachte bij de totstandkoming van Verzameling Retour is dat iedere plek, volgens kunstenares Tine van den Weyer, een soort belangrijkheid uitstraalt. Je kunt een plek bijzonder maken. Tine van de Weyer heeft dat met dit kunstwerk geprobeerd door een centrum te creëren waar alles samenkomt. Als een vergadering bij een staan de zeven bogen met hun ijle punten in de grond te boren. Langs hun rug kruipt de klei, versteend, terug naar de plaats waar hij thuishoort, de aarde zelf.

Met een persautomaat een kunstwerk afdrukken op een muntstuk van vijf eurocent. Als herinnering aan een kunstwerk dat nooit is uitgevoerd in een oude Vechtarm in Gramsbergen.

In het kader van het project Kunstwegen werd in 1998 opdracht gegeven aan Simone Berti om in een oude Vechtarm in Gramsbergen een kunstwerk 'Bridge of Bricks' te realiseren. Om diverse redenen is besloten om dit kunstwerk destijds niet uit te voeren. Kunstwegen heeft in deze oude Vechtarm een vlaggenstok met informatiezuil en een persautomaat geplaatst als documentatiemateriaal over bovengenoemd kunstwerk. Aan de vlaggenstok hangt een klein metalen boek dat informatie geeft over wat de kunstenaar hier had gepland en waarom het sculptuur niet kon worden gerealiseerd.

Volgens Kunstwegen is kunst in de openbare ruimte ook de interactie met de regels van de openbare ruimte, met maatschappelijke beslissingen, discussies van betrokken en wettelijke bepalingen. De interactie van de verschillende belangen maakt per slot van rekening deel uit van een kunstwerk. Dus ook wanneer het uiteindelijk niet wordt geplaatst kan iets vertellen over de functioneringswijze van de desbetreffende plaats.

Als herinnering aan de reis naar een onzichtbaar kunstwerk dat slechts een idee is gebleven, kunnen toeristen of bezoekers in de persautomaat 5 eurocent werpen. Als men vervolgens aan het wiel draait, wordt op de 5 eurocent het kunstwerk gedrukt.

Kenmerkend voor het Koekoeksklokgewicht is de vorm: een sparrenappel met een beugel voorzien van kleine vierkantjes bladgoud. Dit kunstwerk weegt 9000 kilo, is 7,5 meter lang, 1 meter 30 breed. Het kunstwerk ligt aan de rand van de vijver in Gramsbergen.

Basisschool de Akker heeft het kunstwerk begin jaren negentig bekostigd met een prijs die de school had gewonnen met een project over kunst. Een kleine versie van het Koekoeksklokgewicht is te zien op het schoolplein van De Akker.

Hans van der Ban, de kunstenaar die het koekoeksklokgewicht heeft gemaakt, heeft zich laten inspireren door tijd en natuur. De vorm van een sparrenappel is gekozen omdat het gewicht van een koekoeksklok relateert aan de begrippen tijd en herfst. De gouden blaadjes verwerkt in het kunstwerk verbeelden het voorbijgaan van de tijd.
Het project Kunstwegen loopt van Zwolle tot aan Nordhorn en telt maar liefst 64 kunstwerken in de straal van 132 kilometer. Rivier de Vecht is de lijn waarlangs de kunstwerken zijn opgesteld.

Het kunstwerk in de vijver is een kubistische tekening die ruimtelijk is vertaald.

De kunstenaar houdt zich meestal bezig met arceringen van de ruimte uitgaande van geometrische figuren (zoals een rechte lijn, of een bol).

Toen Henk Nap zijn huisartsenpraktijk opgaf in 2003, gaf hij samen met zijn vrouw Herma Nap de bevolking van Gramsbergen een beeld cadeau. Het is een bronzen sculptuur genaamd 'Belofte', geïnspireerd door de begrippen trouw, saamhorigheid en verbondenheid.

De familie Nap heeft met name voor dit beeld gekozen omdat het geschonken beeld een man en een vrouw, samen herenigd aantoont. Ze staan als het ware boven op 'de golven van het leven'. Ondanks de confrontatie met altijd weerkerende voor- en tegenspoed in het leven, houden ze de hoofden boven water. Tevens zorgen man en vrouw voor het voortbestaan van het leven en daarmee van deze wereld.

In het werk van Renée van Leusden rusten de figuren op uitgerekte, dunne staken. De beelden krijgen als het ware benen. De blik van de toeschouwer wordt daarlangs omhoog geleid naar de hoofden, 'de plek waar het gebeurt'. Door de houding en de stand van de hoofdjes blijkt direct wat de beeldhouwster wil uitdrukken.

Om de Hardenbergers tot in de lengte van dagen te herinneren aan de voorname rol die de landbouw eeuwenlang voor de stad had gehad, nu nog heeft en misschien zal blijven hebben, is de stichting 't Landbouwbeeld opgericht.

Deze stichting bestond uit landbouw- en plattelandsorganisaties met het doel in het centrum van Hardenberg een beeld realiseren, waarmee duidelijk de relatie van Hardenberg met haar agrarische oorsprong verbeeld zou worden en de landbouw terug zou worden gebracht naar het centrum van Hardenberg.

Uiteindelijk werd gekozen voor een ontwerp van Kiny Copinga. Het werd een twaalf meter lang beeld in brons. Het beeld is tweedimensionaal: het is een reliëf, aan beide kanten te bekijken, dat in een slingervorm staat opgesteld. Er wordt een verhaal verteld: de komst van de eerste mensen in het Vechtdal, het land wordt in cultuur gebracht, schapen weiden op de velden, de mens vestigt zich in nederzettingen, er komen meer vee, varkens, runderen en paarden en voor wie goed kijkt scharrelen er enkele kippen in het brons. Later, veel later, is daar een tractor die de mechanisatie aangeeft, tenslotte eindigt het beeld – voorlopig – in een stedelijke bebouwing. Voorlopig, want het laatste beelddetail wekt de suggestie dat de geschiedenis nog niet af is, maar inderdaad doorgaat: de toekomst is open.

De slingervorm verwijst naar de meanderende Vecht, terwijl de veldkeien die rondom het beeld zijn aangebracht vertellen dat elke boer zijn steentje aan de ontwikkeling heeft bijgedragen.

Bij de onthulling van het beeld is het overgedragen aan de gemeente Hardenberg. De volgende tekst staat op een bord in de buurt van het beeld:

Kiny Copinga-Scholten
9 sept. 1989
De vecht,
waarlangs zich leven ontwikkelde.

De begraafplaats is in 1997 met een nieuw gedeelte uitgebreid. Om ertoe bij te dragen dat het oude en het nieuwe gedeelte ook visueel een eenheid zou worden, werd gedacht aan een beeldengroep om dat uit te drukken.

In 1997 werd op De Larikshof het eerste beeld geplaatst, centraal gelegen in het bestaande gedeelte. Op een hoge gemetselde sokkel staat op iets meer dan ooghoogte een omhoog gerichte, gestileerde kop. De vorm van de kop is tot stand gekomen door een houten mal te vullen met beton. Nadat het was uitgehard, werd de kop bekleed met een mozaïek van blauw-groene tegelfracturen. De belendende sokkel vertoont aan de bovenkant ook een mozaïek van tegelstukken in beige en roze kleuren.

Op 30 oktober 2008 werd het tweede beeld gepresenteerd. Dit beeld bestaat uit twee liggende koppen die naar en naast elkaar zijn geplaatst en samen met de eerste kop een driehoek vormen. De uitvoering is wat materiaal en kleur betreft gelijk. De beelden vormen met zijn drieën een driehoek: een vorm die evenwicht representeert. Daarnaast zal de beeldengroep verwijzen naar de kruisiging op Golgotha, in het bijzonder naar de voorstelling zoals die op een ets van Rembrandt te zien is.

De liggende koppen verbeelden het sterven en de behoefte aan troost (bij elkaar), ze zijn in hun opstelling naar binnen gericht, introvert. De derde, omhoog gerichte kop is extravert en beeldt de hoop uit, waarbij voor de gelovige toeschouwer kan gelden dat naar Jezus verwezen wordt als de bron van hoop en leven, ook na de dood.

Voor het Vechtdal College ligt een groot bronzen hoofd waarin een drietal zaken te zien moeten zijn: een boot, een vliegtuig en een auto.

Achter de school is op een podium dat aan alle vier zijden trapsgewijs te beklimmen is, een tweetal liggende hoofden te zien die samen één geheel vormen. Op het verhoogde podium staan drie zelfstandige objecten: een auto, een boot en een vliegtuig (ter land, ter zee en in de lucht).

Het liggend hoofd dat voor de school ligt, beeldt de leerlingen uit die door het onderwijs dat ze krijgen aan het denken worden gezet. Zij doorlopen de school en groeien naar volwassenheid en zelfstandigheid. Dat doen ze niet in hun eentje, maar in een sociale omgeving waarin mensen elkaar opvangen, begeleiden en stimuleren. Dit 'sociale' wordt uitgedrukt door het dubbele hoofd. Inmiddels hebben de sluimerende mogelijkheden om verder de wereld te ontdekken zich verzelfstandigd en hebben de leerlingen als jong volwassen mensen de mogelijkheden ontwikkeld om zelfstandig de wereld in te trekken.

In hetzelfde jaar waarin kunstwerk 'De Kern' werd geplaatst, ondernam Jan Oosting een spontane actie om als het ware voor zichzelf een opdracht uit te lokken. Op het Klepperplein boetseerde hij ten aanschouw van het passerende publiek een meer dan levensgroot beeld van de klepperman.

Uitgangspunt voor dit beeld was een oude foto van Jan Willem Schutte die van 1918 tot 1933 in functie was geweest als nachtwaker van Stad-Hardenberg. Hij was daarmee de laatste 'echte' klepperman in deze plaats. Eeuwenlang had Hardenberg een klepperman als nachtwaker gehad die 's nachts de ronde deed en bij onraad alarmeerde, een functionaris die overigens vrij algemeen was binnen stedelijke bebouwing en gelet op vele houten gebouwen zeker noodzakelijk was.

Toen de handelsvereniging in 1979 haar toeristische zomeractiviteiten wilde samenbrengen onder een aansprekende noemer, kozen ze voor de klepperman en werd Hardenberg in het zomerseizoen omgedoopt tot Klepperstad. Onder veel bekijks boetseerde en modelleerde Jan Oosting in de zomer van 1983 zijn klepperman. Het publiek kon, als men dit beeld te zijner tijd graag in brons vereeuwigd wilde zien, daarvoor een financiële bijdrage geven.

In een interview 'dreigde' Oosting met een alternatief: het beeld werd namelijk geboetseerd in kaarsvet. Dit werd aangebracht op een met gaas bespannen constructie van ijzerwerk. Behalve kaarsvet zorgden ook katoenen lappen gedrenkt in kaarsvet voor het nodige volume. Mocht het benodigde geld niet bijeengebracht worden om dit beeld in brons te gieten, dan kon het nog altijd dienst doen als gigantische kaars tijdens de kerstdagen.

Dit ludieke dreigement had effect: de handelsverenigingen zag haar kans om een blijvende mascotte te krijgen, maar de financiële doorslag werd gegeven door de heer Bemboom uit Slagharen die met een genereuze gift ervoor zorgde dat de klepperman niet als een nachtkaars zou uitgaan.

Landschapskunstenaar Paul de Kort ontwierp het bastion als winnaar van een prijsvraag uitgeschreven door de Provincie Overijssel. Precies op de plek waar in het begin van de 18e eeuw een verdedigingslinie was gepland, is nu op het einde van de Jodenweg een uitkijkpunt in het landschap gerealiseerd. Langs de oude Vechtarm in het Engelandse bos is een wandelroute aangelegd.

Met het bastion wordt dit bijzondere punt bij het Engelandse Bos extra benadrukt. Hier raakt de kaarsrechte N34 de meanderende Vecht. Het is het enige punt waar de automobilist zicht heeft over het water. Aan de andere kant van de N34 ligt een oude Vechtarm, die meer zichtbaar wordt gemaakt zodat ook vanaf de weg zichtbaar is dat de Vecht van oorsprong een meanderende rivier is.

Via een trap kan het publiek het bastion beklimmen en genieten van een prachtig uitzicht. Op het bastion van aarde komen drie zitplateaus met een reliëf van landschapskaarten uit respectievelijk 1720 (het jaar waarin de verdedigingslinie is getekend), 1908 (waarop de loop van de meanderende Vecht op kaart voor het eerst verlegd getekend is) en 2012 (het jaar waarin het ontwerp tot stand kwam).

Verbinding is een beeld dat is ontworpen en gemaakt door Wessel Bezemer. Het kunstwerk van 4,5 meter hoog en twee meter breed staat op de rotonde Europaweg-Bruchterweg voor het gemeentehuis. Het ontwerp voor het kunstwerk is samen met een klankbordgroep van omwonenden en ondernemers uit de omgeving gekozen. Het werk staat symbool voor het verbinden van gemeenten, wegen, water en mensen.

Kunstenaar Wessel Bezemer kwam na het zien van de locatie al snel op het thema Verbinding, een verbinding tussen land en water: "Ik dacht hierbij aan een monumentaal kunstwerk dat van veraf al te zien is. Er is bewust gekozen voor de tijdloze materialen roestvrij staal en brons. De benen van het beeld symboliseren het pad naar verbinding. De verbinding, het hart van het beeld, mondt uit in twee armen. De lichtdoorval in het beeld doet denken aan de schittering op het water en houdt het beeld levendig en in beweging. Verbinding staat tevens voor een sociaal (vang)net, zoals de gemeente: open en transparant. Het beeld gaat dus ook over mensen. Mensen die verbonden zijn door het leven in een en dezelfde gemeente."

Tijdens het tweede halfjaar van 1998 stonden er verspreid in Hardenberg drie beelden opgesteld in de publieke ruimte van de beeldhouwer Robert W. Jansen. De toenmalige Programmaraad Beeldende Kunst had de werken van de kunstenaar gehuurd om het centrum wat meer 'warmte' te geven en het publiek op deze manier kennis te laten maken met moderne beeldhouwkunst.

De hoop dat er tenminste één van de drie beelden een permanente plaats in de stad zou krijgen werd vervuld: de Piëta mocht blijven. Dit beeld is een bronzen mannenfiguur als een gespannen boog gemodelleerd, balancerend op twee zuilen van ijzer en natuursteen en was al in 1994 gemaakt door Robert Jansen.

Robert W. Jansen: "Een krachtige man balanceert moeilijk op twee stenen zuilen. De titel en de lichaamshouding verwijzen naar een genre uit de kunstgeschiedenis; de voorstelling van de na zijn kruisdood in de schoot van zijn moeder liggende Christus. De man in dit beeld is echter levend, wel in een benarde positie. Uit de schoot der moeder voortkomend vindt hij zich tegenwoordig in een wereld weer, waar de overgeleverde plaats van de man ten opzichte van de vrouw ter discussie staat en een nieuwe positie voor de geslachten nog zoek is."

De Rotaryclub, traditioneel een mannengenootschap, bouwde veel affiniteit met de Piëta op. Uiteindelijk stelde zij gelden beschikbaar om het beeld een blijvende plaats in Hardenberg te bezorgen. Ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan schonken de Rotarians in 2000 het beeld formeel aan de gemeente Hardenberg.

De Poortlijn staat in de haven van Hardenberg. De Poortlijn verbindt het oude centrum met de overzijde van de oude loop van de Vecht. De poort met de tekst 'Vechtpark' is de entree van het park.

De Poortlijn is een stalen constructie en heeft een lengte van 46,92 meter. De hoogte van de poort is 3,17 meter. In de Poortlijn zijn een aantal elementen verwerkt, waaronder een bankje, een kruk, een uitkijktrap en een infotafel.

Het bouwbedrijf Ten Kate, dat de opdracht had gekregen om de panden aan de Adm. Helfrichstraat te bouwen, wilde daarvoor een dankbaar gebaar maken naar de gemeente en de burgerij toe. Zij verleende kunstenaar Jan Oosting dan ook de opdracht om een beeld te ontwerpen dat zou passen op die plek en dat ook nog enige relatie onderhield met de geschiedenis van Hardenberg.

Als concreet uitgangspunt was Oostings oog gevallen op de kanonskogels die in een muurtje op het Wilhelminaplein waren ingemetseld en die een duidelijke herinnering symboliseerden aan het weerbare stadsverleden van Hardenberg. Het uiteindelijke ontwerp bestond uit twee stenen met daartussen een bolle vorm – de kanonskogel – maar zo sterk uitvergroot dat het geheel vervreemd en geabstraheerd was van het inspiratiepunt.

Er werd een kooiconstructie gemaakt van betonijzer, strak bespannen met gaas en daarover werd een mengsel van cement met fijngehakt stro aangebracht. Het geheel werd met een laag fijne cement en een verflaag afgewerkt. De constructie was zodanig gemaakt dat de bovenste steen ten opzichte van de onderste gedraaid kon worden, zodat de uiterlijke vorm variabel is.

Het beeld werd in mei 1983 geplaatst, onthuld en overgedragen aan Hardenberg. Niet iedereen herkende in de geabstraheerde vorm de stenen en de kogel. In de volksmond circuleerde al gauw een meer triviale interpretatie als 'een broodje ei' of 'een broodje gehaktbal'.

Dit kunstwerk is aangebracht op een gemetselde wand in het oudste gedeelte (1960-1970) van het Greijdanus College in Hardenberg. Het is gemaakt van gebakken klei op een gemetselde muur en stelt het scheppingsverhaal voor.

VDe strakke gevel van de Christelijke Middelbare Landbouwschool de Groene Welle aan de Piet Heinstraat wordt boven de toegangsdeur gesierd met een monumentaal gevelbeeld in reliëf van de hand van de beeldhouwer Willem H. Berkhemer.

Het beeld is enige vierkante meters groot en is uitgevoerd in blauwe hardsteen. De betekenis heeft betrekking op Numeri 13 vers 23: Toen zij (de twaalf verspieders) in het dal Eskol gekomen waren, sneden zij daar een rank met één tros druiven af, die zij met hun tweeën aan een draagstok droegen; ook enige granaatappels en vijgen.

Je kunt inderdaad twee personen met de genoemde vruchten zien. De overige tien zijn niet uitgebeeld: zij zouden niet gepast hebben binnen de proporties van het beeldhouwwerk.

Dit kunstwerk bestaat uit verschillende kleine voorwerpen die door de Waterinkschool aan de muur te zien zijn. De voorwerpen beelden onder andere katten, vogels, man met gitaar, zeemeermin, dansend vrouwtje, man op een paard en eenden uit.

De naam van de christelijke Basisschool de Sjaloom aan de Hessenweg in Hardenberg is met gegoten letters aan de buitenkant van het gebouw opgehangen.

Het kunstwerk is in blokken opgesteld en staat bij de ingang van de christelijke Basisschool de Sjaloom aan de Hessenweg.

Het beeld bestaat uit zestien bronzen appels, liggend op een sokkel van ca. een meter hoog die met een metalen plaat is afgedekt. De appels hebben een realistisch formaat, sommige hebben een gladde en groene huid, andere zijn gerimpeld en donker van kleur. De groene kleur werd verkregen door het brons met een bepaald zuur te bewerken waarna er een kunstmatige oxidatie ontstond.

De gladde, groene vruchten beelden het begrip 'jong' uit, terwijl de gerimpelde appelhuid aan de ouderdom doet denken. De opdracht voor dit beeld werd verstrekt door het architectenbureau Beijert uit Bolsward dat ook verantwoordelijk was voor het ontwerp en de bouw van Oostloorn. Bij de structurering van de inrichting van het zorgcentrum was al gedacht aan appelnamen. Het binnenhofje, waar het beeld staat opgesteld, heet De Appelhof. Het beeld is heel vanzelfsprekend in deze lijn ontworpen en uitgevoerd.

De symboliek van de oude, gerimpelde appels ligt voor een bejaardentehuis voor de hand, maar heel bewust liggen daar ook enkele jonge, groene appels: het is immers de jonge(re) generatie die de zorgtaken aan de oudere mens vervult. Het werk van Kiny Copinga is duidelijk herkenbaar aan het zeer eigen 'handschrift' van de kunstenares. De beelden zijn ook letterlijk uit haar handen ontstaan, gekneed en gevormd in was, waarna volgens een bepaald procédé het beeld uiteindelijk in brons werd gegoten.

Het glas in lood raam bevat de volgende tekst: 'Laat de kinderkens tot mij komen'. 

Twee zitbanken in de wachtzaal van het stationsgebouw rijzen omhoog zodat de ruimte lijkt open te splijten. Het sculptuur in de vorm van een L heeft op het eerste gezicht een praktische bestemming als zitbank, maar groeit met zijn felle gloed tevens uit tot een luisterrijk en tegelijkertijd eenvoudig symbool van deze plek.

In de heldere, strenge koppeling van vorm en functie wordt men onderdeel van deze kunstzinnige reconstructie, die elke wachtende opnieuw confronteert met zijn positie in de ruimte.

De grote lichtsculptuur aan de linkerzijgevel van het voormalige notariskantoor is in 1997 aangebracht in het kader van de kunstmanifestatie 'Sporen in het Vechtdal'. Het gevelconcept maakte aanvankelijk deel uit van een groter concept, maar uiteindelijk is alleen dit bij het notariskantoor gerealiseerd. Na de kunstmanifestatie heeft het een permanente plaats gekregen.

Het bestaat uit een vergrote lakzegel van gegoten aluminium met een doorsnede van anderhalve meter hangend aan een lint, uitgevoerd in gegalvaniseerd staal. In het midden van de lakzegel is een digitale klok die met rode neonletters de tijd aangeeft. Rondom deze klok staat eveneens in rode neonletters de tekst: aldus in minuut verleden.

Het object verwijst naar de manier waarop akten door middel van zegelafdruk in lak officieel werden gemaakt. Het gebruik van het rode neonlicht valt samen met de kleur van de lak. De tekst rondom bevat een meervoudige betekenis. Allereerst is er de zeer letterlijke verwijzing naar de klok waarop zichtbaar is dat de tijd, de minuten, verstrijken en dus ook verleden tijd worden. Daarnaast kan minuut de aanduiding zijn van een bepaald type schrijft: een klein lopend schrift (scriptura minuta) dat vaak gebruikt werd voor een ontwerptekst, een kladversie met een voorlopig karakter. Als deze versie de nodige correcties en wijzigingen had ondergaan, werd de tekst in een voornamer letter opgetekend. Het woord verleden heeft de genoemde tijdsbetekenis en in deze context ook de notariële betekenis: het laten opmaken en passeren van een akte voor een notaris waardoor deze akte rechtsgeldigheid verkrijgt.

De zegelklok is vanuit historisch en artistiek perspectief overgenomen door de gemeente Hardenberg. Zo blijft het gevelbeeld aan het gebouw. Het is immers voor die locatie ontworpen, zichtbaar vanuit de openbare ruimte. Bovendien kan het beeld een blijvende verwijzing zijn naar de notariële functie van het pand die het ruim meer dan een eeuw heeft gehad.

Toen Henk Nap zijn huisartsenpraktijk opgaf in 2003, gaf hij samen met zijn vrouw Herma Nap de bevolking van Gramsbergen een beeld cadeau. Het is een bronzen sculptuur genaamd 'Belofte', geïnspireerd door de begrippen trouw, saamhorigheid en verbondenheid.

De familie Nap heeft met name voor dit beeld gekozen omdat het geschonken beeld een man en een vrouw, samen herenigd aantoont. Ze staan als het ware boven op 'de golven van het leven'. Ondanks de confrontatie met altijd weerkerende voor- en tegenspoed in het leven, houden ze de hoofden boven water. Tevens zorgen man en vrouw voor het voortbestaan van het leven en daarmee van deze wereld.

In het werk van Renée van Leusden rusten de figuren op uitgerekte, dunne staken. De beelden krijgen als het ware benen. De blik van de toeschouwer wordt daarlangs omhoog geleid naar de hoofden, 'de plek waar het gebeurt'. Door de houding en de stand van de hoofdjes blijkt direct wat de beeldhouwster wil uitdrukken.

Maria Roosen: "Als titel heb ik gekozen voor Strada Nero, Bianco e Colorato. Dit is Italiaans voor straat der kleuren, zwarte straat en witte straat. De ruimtes deden mij denken aan Venetiaanse straatjes. Door deze ingreep verandert de straat/ruimte. De ruimte krijgt door de ingreep een andere uitstraling of identiteit. Ik heb ook gekozen voor 3 verschillende benaderingen die het beste passen bij de ruimte en het gebruik ervan. Het woord strada (straat) verbindt de 3 verschillende plekken die samen een kunstwerk vormen."

Strada Bianco

Strada Bianco bevindt zich in de tweede hal van het LOC, bij het Grand Café verspreidt over de wand van de bibliotheek en bestaat uit 61 handgemaakte, mondgeblazen glazen vormen. De kleur is wit, met kleine kleurnuances. De glazen vormen zijn verschillend in maat en vorm.

De vorm is afgeleid van tekstballonnen en bestaat uit bolvormen met een hals die plat op de muur zijn bevestigd. Hierdoor lijkt het alsof ze uit de muur groeien. Het zijn allemaal ronde, vloeiende vormen met hals, waarbij geen enkele vorm hetzelfde is, resulterend in een bewegelijk werk. Door de beweging in de ruimte is het een spannend beeld dat niet verveelt omdat het telkens vanuit een ander perspectief beleefd kan worden.

Maria Roosen: "Het is niet zomaar een verzameling bollen want er zit terdege een betekenis achter. In de hal borrelt het van de energie, gestolde energie als van een sneeuwbui. Ook de associatie met de tekstballonnen in strips roept een beeld van activiteit en energie op."

Strada Nero

Strada Nero bevindt zich in de 3e hal van het LOC, bij het Zorg en Welzijn Plein. Op deze locatie zijn op twee wanden tegenover elkaar zwarte glazen bollen gehangen die uit de kieren van het beton lijken te komen. Het werk bestaat uit 38 handgemaakte, mondgeblazen glazen vormen. De kleur is zwart met kleurnuances. De ruimte wordt in de zwarte bollen weerspiegeld en de bollen lijken op oogpupillen die elkaar aankijken.

Strada Dei Colori

Deze toepassing bevindt zich op de begane grond, boven de ingang van de bibliotheek. Er is hier een constellatie te zien van 47 geblazen glazen vormen in de kleuren oranje, turkoois, roze/lila en wit. Deze kleuren zijn niet transparant. De witte kleur heeft Maria gebruikt in aansluiting op de witte vormen die aan de andere kant van de bibliotheek hangen. Door bij de witte en zwarte wand ook een gekleurde wand te maken wordt het kunstwerk een geheel, compleet. De bollen zijn in Tsjechië geblazen.

Maria Roosen: "Ik heb juist voor deze plek een kleurige wand gemaakt die enthousiast is in vorm en ook heel verhalend. De vormen lijken onderling te communiceren en men kan er lang naar kijken en bij fantaseren. Hoewel ze klein zijn, zijn ze door de kleur juist ook weer krachtig."

Kunstenaar Martijn Sandberg heeft in opdracht van de gemeente een kunsttoepassing ontworpen dat als scheidslijn dient tussen het LOC en de aangrenzende begraafplaats. "Het LOC staat met de verschillende functies als het ware symbool voor de rijkdom van het leven. Het gebouw is als een actieve 'leefmachine', dat volop in beweging is.
Aangrenzend aan het LOC bevindt zich de oude begraafplaats. Op deze plek van Hardenberg is er onherroepelijk een zicht op het verbond tussen leven en dood: de ene en de andere kant. Deze unieke karakteristiek van de locatie vraagt om een kunsttoepassing die op deze gegevens inspeelt. Dat hoef je niet te verzinnen, daar moet je wat mee doen.”

Vanaf de trappen aan de kant van het Mulopad biedt het gebouw aan de jongeren en overige gebruikers een bijzonder theatraal uitzicht op en over de zich uitstrekkende begraafplaats: eindigheid en eeuwige rust. Het streven van Martijn Sandberg was om een kunsttoepassing te ontwerpen, waarbij sprake is van een eenheid tussen tijd, plaats en actie. Het ontwikkelen van een kunsttoepassing, dat inspeelt op bepaalde karakteristieke gegevens van de locatie.

De locatie voor de kunsttoepassing is op de scheidslijn tussen het LOC en de begraafplaats. De kunsttoepassing is als het ware een op zichzelf staand beeldscherm, dat als een 'filter' geplaatst is op deze scheidslijn. Het scherm is semi-transparant en rijst op uit de grond. Door het scherm kijk je uit op 'de buren'.

Vanaf de trappen is de begraafplaats zichtbaar, kenmerkend door de kruizen en grafzerken. Dit is een uniek beeld. Bij het afdalen van de trap kijk je door een scherm, dat oprijst uit de grond. Op dit scherm wordt een boodschap aan de lezer zichtbaar, uiterst humaan, positief en altijd geldend voor iedereen: I Will Survive.

Bij het werk van Michiel staat de interactie tussen de gebruiker en het LOC centraal. In de entree van de hoofdingang van het nieuwe gebouw, dat precies in het verlengde van de winkelstraat aan het Oosteinde ligt, zijn vier grote digitale uithangborden aan de muur te zien.

Op twee beeldschermen is een voortdurende diavoorstelling te zien van foto's. Deze foto’s zijn impressies van het dagelijkse leven van, in en rondom het gebouw. Op twee andere beeldschermen zie je steeds een andere zin, dit zijn beknopte beschrijvingen en associaties die bij een bepaalde foto horen.

Op 1 september 2007 werd op het terrein van verzorgingshuis Clara Feyoena Heem een monument voor de dichteres van Heemse onthuld. De onthulling was onderdeel van een herdenkingsprogramma de 'Clara-dag' en werd verricht door de oudste inwoonster van Heemse, mevrouw Hofsink-Brink.

Dankzij het initiatief van de Stichting Old Hiemse en de welwillende bijdragen van velen kon er een aansprekend monument voor Clara Feyoena Heem worden gerealiseerd. Het roept niet alleen op tot herinneren en gedenken, het bedoelt ook te inspireren tot blijvende aandacht, bezinning en studie voor het leven en het werk van Clara Feyoena baronesse van Raesfelt-van Sytzama, Vrouwe en dichteres van Heemse.

Het gedenkteken voor Clara Feyoena symboliseert het religieus geïnspireerde dichterschap. Door het hoogste punt van de spiraal wordt de inspiratie als door een antenne opgevangen. In het centrale gedeelte van de plastiek vinden we in de draaiingen de innerlijke verwerking aangeduid, terwijl het horizontaal gerichte uiteinde wijst op het doorgeven van de innerlijke verworvenheden aan de ander. Het beeld is daarmee een universeel symbool, de concrete toeschrijving aan Clara Feyoena vindt plaats op de sokkel van natuursteen. Daar treffen we in een bronsreliëf haar beeltenis met vermelding van haar naam, haar titel en haar dichterschap.

Kees Verkade heeft voor de gemeente Hardenberg het herdenkingsmonument Verlies, Verdriet, Verzet en Vrijheid gemaakt ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. De vier personen die verlies, verdriet, verzet en vrijheid uitbeelden zijn levensgroot.

Het monument staat in het Spindepark naast het gemeentehuis in Hardenberg.

Op de sokkel van dit monument is de bronzen plaquette opgenomen die eerder bevestigd was aan de carillontoren bij het vorige gemeentehuis. Op de plaquette zijn de namen te lezen van de slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog in Hardenberg.

Een tweetal kunstobjecten waaronder een handgeschilderd raam in de deurpanelen (vitra art) en doorlopend in de foyer een kunstwerk geschilderd op de stenen wand. Deze muurdecoratie is een compound compositie op kunststof basis. Het is een abstract kunstwerk met verschillende kleuren.

In het monument is de wereldzee met z'n golvende beweging uitgebeeld, die door 'onze jongens' destijds werd bevaren op weg naar het verre vreemde Nederlands Oost-Indië, dat nu als Indonesië bekend staat. Onze militairen moesten vanaf 1945 de kampslachtoffers bevrijden en orde en vrede in Indië brengen. Later gingen 'onze jongens' naar Nederlands Nieuw-Guinea, dat nu als Irian Jaya bekend staat.

Over die zee is een golf van verscheurde gedachten uitgebeeld, die ons als het ware meeneemt vanaf het vertrouwde thuisadres naar het verre onbekende Indië. Die golf eindigt in de verte achter de horizon in een dunne lijn. Jonge jongens gingen daar in de kracht van hun leven naar toe om nooit weer naar huis terug te keren. Die lijn is ogenschijnlijk ver weg, maar laat ons nooit meer los.

Het pleintje heeft de vorm van een kruis ter nagedachtenis aan de zes Hardenbergers die niet weer kwamen. Daarnaast herinnert een gedenksteen met 'Nooit meer!' aan het leed en de gruwelen in de Japanse Kampen in Nederlands Oost-Indië en Japan. Met de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 kwam er een eind aan een mensonterende periode.

Het is een typische Kaagmantunnel geworden met Delfts blauw spuitwerk, een collage van sjablonen en clichés van Hardenberg. De fascinatie van Hugo Kaagman voor de Marokkaanse cultuur vinden we in de randmotieven. Historische beeldelementen als zeilschepen, klepperman, molens en kalkovens combineert en contrasteert hij met eigentijdse als nieuwbouw, flatgebouwen en de stadstoren.

Het landelijk gebied wordt gepresenteerd door koeien, vissers, vogels, kikkers en vlinders. Deze laatste diergroep komt in grote getale voor: vlinderwijk werd in de Marslanden als eerste opgeleverd en lag aan het tunneltje en zou ook de naam Vlindertunnel krijgen. De collagetechniek kiest niet voor chronologie, maar voor gelijktijdigheid en contrast.

In het kader van de 50e herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft de toenmalige Rotary Club Hardenberg het initiatief genomen een borstbeeld op te richten ter herinnering aan Ds. F. Slomp (1898-1978), in de oorlogsjaren predikant in Heemse-Hardenberg.

Hij was de oprichter en leider van de 'landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers' (de LO/LKP) en stond bekend onder de deknaam 'Frits de Zwerver'. Een efficiënt functionerend landelijk netwerk van onderduikadressen was het meest in het oog springende resultaat van zijn activiteiten.
Velen hebben in de Tweede Wereldoorlog door zijn directe of indirecte inzet een plek gevonden om aan de terreur van de bezetter te ontsnappen. Hij is daarom een nationaal bekende en een gewaardeerd verzetsfiguur geworden.

Het beeld is op 4 mei 1995 onthuld en is niet alleen bedoeld als herinnering en eerbetoon aan Ds. F. Slomp, maar tevens voor allen die hem daarbij in de jaren 1940-1945 behulpzaam waren.

Te zijner nagedachtenis en voor allen die ons een toekomst gaven.

Het monument kon worden gerealiseerd dankzij de bijdragen van vele landelijke, regionale en plaatselijke steunbetuiging en bovenal talloze particulieren.

Tijdens de kunstweek in juli 1982, een initiatief van de Culturele Raad en Hardenberg Klepperstad, vonden er in Hardenberg diverse kunstzinnige activiteiten plaats, waaronder het maken van een grote wandschildering aan de buitenkant van de toenmalige Oudheidkamer. Het ontwerp was van de heer A. Bout uit Slagharen en bij de realisatie werd hij bijgestaan door de heer W. Wiegerinck uit Goor.

Het ontwerp was geïnspireerd op een oude foto uit de jaren '20 waarop de kerkgangers in Heemse in een grote groep geposeerd staan voor de Hervormde Kerk. Vooraan links staat ds. Van Elden in een toga met witte bef. De mannen en vrouwen staan er keurig bij in hun zondagse dracht.

Voor het ontwerp voor de muurschildering selecteerde Ab Bout een elftal uit de grote groep: vier vrouwen, zes mannen en een jongen. De vrouwen allemaal met een nette schort voor en de 'kneepiesmusse' op het hoofd, de mannen en de jongen met stropdas keurig in het pak en met een pet op. Ze staan een beetje stijfjes op een rij en kijken ons aan vanuit het verleden maar, de snit van de kleding is toch wel wat gemoderniseerd vergeleken bij de oude foto.

Ook de adreszijde is afgebeeld: Aan De Bevolking van Hardenberg.

De heer L.A. van Splunder, burgemeester van Hardenberg, raakte zo enthousiast voor deze manifestatie dat hij een door hem gemaakt gedicht aanbood dat zo in de smaak viel dat het op de adreszijde werd opgenomen:

Toen kunst nog Kunst was
Kwam ik er echt niet aan te pas
Nu kunst gewoon kunst is
Ontdek ik het vernis

"Vroeger kwamen gewone mensen niet toe aan het bekijken van kunst: die lag verstopt achter een vernislaag van artistieke en elitaire dikdoenerij, nu kan iedereen, ook gewoon op straat, naar kunst kijken en is kunst democratisch geworden", althans volgens de toenmalige hoogste ambtsdrager van de gemeente Hardenberg.

Eén vlam was voldoende om heel Hardenberg in 1708 in lichterlaaie te zetten. Jaarlijks staat Hardenberg op 8 mei tijdens Aaltje Kraakdag stil bij deze grote brand. Aaltje Kraakdag draait om vuur en passie! We kijken dan naar het cultureel erfgoed in de gemeente Hardenberg. Wat is het verhaal van de gebouwen in Hardenberg? Wat vertellen ze ons over onze geschiedenis, en wat zegt dit over het heden en de toekomst?

Samen met onder andere de Historische Vereniging, verhalenvertelster Janna van den Berg en de KNST SPR organiseren we elk jaar op 8 mei activiteiten voor met name basisschoolleerlingen.
In 2012 werd op 8 mei een bronzen beeld onthuld van Aaltje Kraak, gemaakt door kunstenares Geke Dijkhuis uit Hardenberg. Het beeld is geschonken aan de samenleving en de gemeente door de stichting 650 Hardenberg. Voorafgaand was er een cultureel programma in de Stephanuskerk in het centrum van Hardenberg.

Onderstaande tekst kunt u vinden bij het kunstwerk:

8 mei 1708 veroorzaakte Aaltje
Kraak ongewild de grote brand
in Hardenberg. Door wilskracht
en saamhorigheid van de
burgers, werd de stad snel
herbouwd.
Na de grote brand
hulp van alle kant
Van hout naar steen
duurzaamheid gemeen
Solidariteit en veiligheid
toen – nu – en altijd!

Op 26 september 2003 werd in Kloosterhaar het beeld De Kiemplant onthuld: een verrassend modern gestileerd beeld. De speciaal hiervoor ingestelde commissie had zich terdege voorbereid en ook bij enkele kunstenaars een oriënterend bezoek afgelegd.

Eén optie werd al spoedig terzijde gelegd: men wilde niet een voor de hand liggend en vanzelfsprekend figuratief beeld van een turfsteker die het moeizame verleden van Kloosterhaar symboliseerde. Men wilde iets anders en iets moderner, meer gericht op heden en toekomst. Bij een bezoek aan de beeldentuin in Gees viel de keuze op een beeld van de Duitse kunstenaar Leonard Wübbena: De Kiemplant.

Over de plek waar het beeld geplaatst zou moeten worden, was men het spoedig eens: op het plein voor het dorpshuis 't Haarschut aan de Dorpstraat in Kloosterhaar. Tot 1960 had het gebouw dienst gedaan als openbare lagere school en na een verbouwing werd het in 1964 in gebruik genomen als dorpshuis.

Op een koperen plaatje is de volgende tekst te lezen:

'Kiemplant'
Ontwerp van Leonard Wübbena
Gerealiseerd met geld uit de
erfenis van de erven Markfluwer.

Het beeld is niet speciaal ontworpen voor Kloosterhaar, het was daarom van belang dat het beeldontwerp de mogelijkheid van (her)kennen bood. Bij de onthulling werd daartoe een poging gedaan: de lange scheut symboliseert de oudere Kloosterhaarders die daar de lagere school bezochten, de kortere scheut stelt de huidige jeugd voor. In het dorpshuis 't Haarschut ontmoeten ze elkaar om samen uitdrukking te geven aan de gezamenlijke gemeenschapszin.

Het beeld bevat ook een duidelijke en permanente opdracht voor Kloosterhaar. Zoals een kiemplant zowel kwetsbaar als sterk is, is een dorpsgemeenschap dat ook. Kloosterhaar kent traditioneel een sterke onderlinge cohesie, maar die sociale verbondenheid zal blijvend gevoed moeten worden door de betrokkenheid en inzet van velen. De belofte van groei, bloei en oogst is in het beeld van een kiemplant begrepen.

De verkeerssituatie bij deze kruising is de laatste jaren steeds gevaarlijker geworden door de steeds toenemende verkeersintensiteit met als gevolg een aantal ongevallen met fatale afloop. In goed overleg tussen de gemeente en een plaatselijke verkeerscommissie waarin de direct betrokkenen waren vertegenwoordigd werd een plan ter verbetering voorbereid dat door de firma Lareco in de loop van 2001 werd uitgevoerd.

Uit erkentelijkheid voor de goede samenwerking wilde deze firma iets aardigs nalaten. Oftewel 't Haantje. De haan werd in eigen beheer ontworpen en gemaakt. Het kunstwerk werd uitgevoerd in zgn. Cortenstaal, een staalsoort die in de buitenlucht een mooi gelijkmatig geoxideerd uiterlijk krijgt. Deze roestvorming is essentieel voor de levensduur van het materiaal: het roestlaagje is meteen een beschermende en isolerende laag.

En zo staat deze haan bij de kruising als symbool van waakzaamheid om de zaken in de gaten te houden. Tevens zal haan in de berm erover waken dat de streek met de naam ’t Haantje nimmer zal verliezen.

Hoe oud de nederzetting Lutten precies was is onduidelijk. Omdat men toch ergens moet beginnen met tellen is het Plaatselijk Belang begonnen in het jaar 1240 toen er aantoonbaar sprake was van een document van de graaf van Bentheim waarin Lutten werd genoemd. In 1990 kon dan ook het 750 jarig bestaan gevierd worden. De Coöp. Rabobank Slagharen-Sluis VII-Lutten wilde een aardig gebaar maken naar de bevolking van Lutten om de feestvreugde te ondersteunen, maar ook om uitdrukking te geven aan de lokale hechting van de bank met de Luttense gemeenschap.

Het beeld is opgebouwd uit een aantal elementen en staat op een hoge zwart granieten sokkel. Daarop is een ring van brons aangebracht met een blokvormig motief waarop een grote keisteen is geplaatst. Op de kei is in het hart van omhooggaande bronzen bladeren in reliëf een roos afgebeeld.

De roos is geïnspireerd op de 'Tudorroos' in het toenmalige wapen van de gemeente Hardenberg, terwijl de ring met het blokvormige motief doet denken aan de kantelen van de stadsmuur die ook in het Hardenbergse wapen voorkomen. De bronzen delen die dus heel duidelijk de band met Hardenberg uitdrukken, worden gescheiden, of verbonden zo men wil, door een grote zwerfkei zoals die in Lutten regelmatig gevonden kon worden.

Op het schoolplein achter basisschool De Fontein staat een plaquette met een tekst in de sokkel van een beeldornament. De steen heeft verder met het beeld niets te maken, maar is daar geplaatst ter herinnering aan het feit dat in maart van het laatste Oorlogsjaar in het toenmalige schoolgebouw in totaal 269 Nederlanders waren ondergebracht en gevangen werden gehouden door de Duitse bezetter.

In opdracht van de Organisation-Todt moesten zij overdag grondwerkzaamheden verrichten: schuttersputten en tankgrachten graven. Als het enigszins mogelijk was, stopte de Luttense bevolking de dwangarbeiders wat toe om daarmee het verblijf iets te verzachten. In de chaotische dagen begin april 1945 wisten velen van hen te ontkomen, de anderen werden op 6 april bevrijd door eenheden van het Canadese leger.

Om ook dit niet te vergeten werd een plaquette met tekst bij de school aangebracht:

Uit dankbaarheid door de Luttense gastvrijheid verleend aan de op 6-4-1945 door de Canadezen uit dit schoolgebouw bevrijde 269 Nederlanders.

Eveneens is de volgende tekst te lezen:

Na het geen wij bereikt hebben in dat spoor dan ook verder.

Het beeld Treurende moeder is een oorlogsmonument van brons en beeldt een vrouw/moeder met dochter uit. Mariënberg heeft sinds 1952 een oorlogsmonument. In dat jaar was het beeld geplaatst, dat door John Grosman was gemaakt. In februari 2012 hebben onbekenden dit beeld echter gestolen. Door de emotionele en culturele waarde van het beeld, was de impact groot in Mariënberg. Na de boosheid die de diefstal opriep, hebben de gemeenten Ommen en Hardenberg, samen met Plaatselijk Belang Mariënberg/Beerzerveld en het 4 mei comité gekeken naar de mogelijkheden voor een nieuw beeld.

Hierbij is gezocht naar een kunstenaar uit de omgeving. Een eerste gesprek met kunstenares Geke Dijkhuis bleek meteen succesvol. Zij had vooraf een klein beeldje gemaakt om duidelijk te maken in welke richting ze zat te denken. Dat beeldje viel zo in de smaak, dat iedereen enthousiast was.

De gemeente Ommen heeft een bijdrage geleverd van € 1.000 en heeft de kosten van opening voor haar rekening genomen. Voor het overige heeft de gemeente Hardenberg de kosten betaald uit de pot Kunst in de Kernen. Het gaat hierbij om ongeveer € 12.000. De gemeente Hardenberg heeft de omgeving aangepakt, een informatiebord geplaatst en het grootste gedeelte van het beeld betaald inclusief de verankering. Het nieuwe oorlogsmonument is geplaatst op de oude sokkel.

Ieder jaar op 4 mei staan we hier samen stil bij het nieuwe monument en vertellen we elkaar de oude verhalen.  Over het verleden dat niet voorbij wil gaan.

Een station is niet alleen een plek om te vertrekken of aan te komen, maar ook van passage, van het passeren van het reizigersverkeer, dat met of zonder herinnering aan deze plek voorbijraast. Het schoolbord aan de zijmuur van het stationsgebouw, dwars aangebracht als een bord bij een overweg, is een visueel denkbeeld voor de bewegingen in de ruimte, een beeld voor het hoofd, dat verstrekkende reizigers en passanten misschien een eind met zich meenemen.

De verbouw van de school betreffende het 5e leslokaal aan de straatkant waar voorheen een meesterswoning was, had een vrij kale muur opgeleverd wat vanaf de straat gezien geen mooi aanzien gaf. Het bestuur besloot, op advies van architect Schuitemaker, daar iets aan te doen.

In de notulen van 27 augustus 1963 lezen we:
De heer Schuitemaker komt ter vergadering. Zijn komst had betrekking op de muurschildering welke aangebracht zal worden op de voorgevel van de school. Hij stelde voor om de artieste Jenny Hazenberg de opdracht te verstrekken voor dit eenvoudige kunstwerk.
In overleg met de heer Schuitemaker zal zij het 'roer van een schip' gaan schilderen als symbool, dat ook, zoals een roer het gehele schip richting geeft, zo ook onze Christelijke school, een roer, een richting gevende instantie wil zijn in onze samenleving.

Op 3 juni 1989 mocht de heer J.H. Bemboom in aanwezigheid van vele belangstellenden en genodigden het ponybeeld onthullen. In 1988 was het 25 jaar geleden dat het Ponypark Slagharen was gestart en sindsdien was het park voor Slagharen en omgeving van steeds groter wordende betekenis geworden.

Het zorgde voor werkgelegenheid, zowel in directe als in indirecte zin: veel andere ondernemingen profiteerden immers van de groeiende bezoekersaantallen en ook van de naamsbekendheid. Menig inwoner van de gemeente Hardenberg kon zijn geografische herkomst aanzienlijk verduidelijken met de aanwijzing dat hij uit de buurt van Slagharen afkomstig was.

Naar aanleiding van het zilveren jubileum bracht de bevolking van Slagharen en Schuinesloot op initiatief van het Plaatselijk Belang een geldbedrag bijeen, voldoende om een kunstwerk te laten ontwerpen en uitvoeren dat op passende wijze een eerbetoon zou vormen voor de familie Bemboom, niet alleen uit waardering voor het ondernemersschap, maar zeker ook voor de talloze blijken van hun gemeenschapszin.

EHet abstracte kunstwerk is geplaatst toen de school in 1969 aangrijpend is verbouwd. De kunstenaar is een voormalig tekenleraar aan de J. van Arkelschool waarvan de naam onbekend is.