Stroomnet

Het stroomnet raakt vol (netcongestie)

We gebruiken steeds meer stroom (elektriciteit). Ook bedrijven gebruiken veel stroom. Ongebruikte stroom uit zonnepanelen leveren we terug aan het elektriciteitsnet. Vaak gebruiken én leveren we stroom op dezelfde momenten van de dag. Op zonnige dagen kan er zelfs teveel stroom worden opgewekt. Daardoor raakt het elektriciteitsnet op steeds meer plekken vol. Dit noemen we netcongestie. Op deze pagina leest u de informatie die nu bekend is. Wij werken deze pagina bij wanneer er ontwikkelingen zijn.

Ook in de gemeente Hardenberg merken we hiervan de gevolgen. Door netcongestie is het niet altijd mogelijk om een nieuwe stroomaansluiting te krijgen of een bestaande aansluiting te verzwaren. In sommige gevallen kunnen nieuwe woningen, bedrijfspanden of andere ontwikkelingen niet direct worden aangesloten op het stroomnet.

Dit heeft gevolgen voor inwoners, ondernemers en de ontwikkeling van onze gemeente. Mogelijk kunnen niet alle plannen voor woningbouw, onderwijs, bedrijventerreinen en mobiliteit doorgaan zoals gepland. Blijft u wonen en werken zoals nu? Dan merkt u meestal weinig van netcongestie. Wilt u iets veranderen, verduurzamen, bouwen of uitbreiden? Dan kunt u tegen beperkingen aanlopen.

Wat betekent dit voor inwoners?

Voor veel inwoners verandert er op dit moment niet direct iets. Woont u in een bestaande woning? En verandert er niets aan uw situatie? Dan merkt u meestal weinig van netcongestie. Maakt u plannen voor de toekomst? Dan is het verstandig om rekening te houden met de ontwikkelingen op het stroomnet.

Bent u van plan een woning te kopen? Of een verbouwing uit te voeren? Controleer dan eerst welke aansluiting aanwezig is en of deze past bij uw plannen. Denk hierbij aan elektrisch koken, een laadpaal of warmtepomp.

Wat vroeger vanzelfsprekend was, is dat niet altijd meer. Houd er rekening mee dat een nieuwe of zwaardere aansluiting niet altijd mogelijk is. Of dat u moet wachten op een aansluiting.

Houd bij het energiezuinig maken van uw woning rekening met de beschikbare ruimte op het stroomnet. Wilt u een warmtepomp plaatsen? Elektrisch gaan koken? Of een laadpaal voor een elektrische auto installeren? Controleer dan vooraf of uw aansluiting hiervoor geschikt is. Een zwaardere aansluiting is niet altijd (direct) mogelijk. Ook brengt een zwaardere aansluiting hogere kosten met zich mee. Dat geldt bijvoorbeeld voor een aansluiting van 3x25 ampère.

Houd ook rekening met mogelijke aanpassingen aan uw meterkast of groepenkast. Deze aanpassingen zijn de verantwoordelijkheid van de eigenaar van de woning.

Heeft u plannen waarvoor een zwaardere aansluiting nodig is? Wacht dan niet te lang met aanvragen.

Gaat u bouwen op een gemeentelijke kavel of een andere locatie? Dan is het belangrijk om netcapaciteit vroeg mee te nemen in uw plannen. Controleer bij een bestaande aansluiting of deze past bij uw plannen. Heeft u een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig? Neem tijdig contact op met de netbeheerder.

De gemeente en projectontwikkelaars stemmen woningbouwplannen af met de netbeheerder. Toch kunnen we niet altijd garanderen dat er voldoende capaciteit beschikbaar is. Hierdoor kan vertraging ontstaan bij de aansluiting van een woning.

Dien een aanvraag in bij uw netbeheerder via mijnaansluiting.nl

Wat kunt u zelf doen?

Gebruik stroom zoveel mogelijk buiten de piekmomenten. Zo helpt u mee het stroomnet minder te belasten. De drukste momenten zijn meestal tussen 07.00-09.00 uur en tussen 16.00-21.00 uur.

Tips:

  • Laad uw elektrische auto 's nachts op.
  • Gebruik uw wasmachine of vaatwasser later op de avond of stel een timer in.
  • Overweegt u een thuisbatterij? Let dan niet alleen op de capaciteit, maar ook op brandveiligheid, terugverdientijd en de manier waarop u de batterij gebruikt. Een grotere batterij is niet automatisch een betere oplossing.
  • Maak gebruik van flexibele energiecontracten en energiemanagementsystemen (EMS), en gebruik direct zelf opgewekte zonne-energie.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Netcongestie kan grote gevolgen hebben voor ondernemers die willen groeien, verduurzamen of nieuw willen bouwen. Heeft uw bedrijf een bestaande aansluiting die voldoende is voor uw huidige bedrijfsvoering? Dan merkt u mogelijk weinig van netcongestie. De uitdagingen ontstaan vooral wanneer u meer capaciteit nodig heeft.

Wilt u een nieuw bedrijfspand bouwen? Of uw bedrijf uitbreiden? Neem de beschikbare netcapaciteit dan vanaf het begin mee in uw plannen.

De kans bestaat dat nieuwe of zwaardere aansluitingen de komende jaren niet direct beschikbaar zijn. In sommige gevallen kan het jaren duren voordat een aanvraag kan worden uitgevoerd. Neem daarom zo vroeg mogelijk contact op met de netbeheerder.

Veel ondernemers willen hun bedrijfsvoering verduurzamen door elektrificatie, energieopslag of het gebruik van duurzame energie. Door de beperkte ruimte op het stroomnet is dit niet altijd direct mogelijk.

Onderzoek daarom tijdig welke mogelijkheden er zijn en welke alternatieven beschikbaar zijn. Denk aan een gefaseerde aanpak, slimmer energiegebruik of samenwerking met andere bedrijven.

Wat kunt u zelf doen?

Mogelijk zijn er andere oplossingen beschikbaar dan een nieuwe of zwaardere aansluiting. Veel kansen liggen 'achter de meter': binnen uw eigen bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan:

  • het slimmer afstemmen van bedrijfsprocessen.
  • het beperken van piekverbruik.
  • het inzetten van een energiemanagementsysteem (EMS).
  • energieopslag en het direct gebruiken van zelf opgewekte zonne-energie.

Buiten de piekuren is op veel plekken nog wel ruimte beschikbaar. Met flexibele contracten kunt u hier gebruik van maken.

Heeft u plannen voor elektrificatie? Of een nieuw pand? Schakel dan altijd een deskundige in die met u mee kan denken over alternatieven en oplossingen.

Wie doet wat?

Het Nederlandse elektriciteitsnet bestaat uit verschillende onderdelen: 

  • TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet.
  • Regionale netbeheerders beheren de netten die woningen en bedrijven van elektriciteit voorzien.
  • De energieleverancier verzorgt de levering en administratieve afhandeling van elektriciteit. Inwoners en bedrijven hebben een contract met de energieleverancier.

TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet. Dit netwerk transporteert elektriciteit door heel Nederland, en verbindt regionale netten met elkaar. TenneT werkt aan uitbreiding van het netwerk om de groeiende vraag naar elektriciteit mogelijk te maken.

De netbeheerder is verantwoordelijk voor het elektriciteitsnet. In de gemeente Hardenberg is dat Enexis.

Enexis beoordeelt aanvragen voor nieuwe aansluitingen en verzwaringen, bepaalt waar nog ruimte beschikbaar is, en werkt samen met TenneT aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Daarom is de netbeheerder het aanspreekpunt voor vragen over aansluitingen, capaciteit en transport van elektriciteit.

Lees meer over versterking van het stroomnet

De gemeente kan netcongestie niet oplossen en beslist niet over aansluitingen. Wel denkt de gemeente wij mee over mogelijke oplossingen. Bijvoorbeeld door:

  • belangrijke maatschappelijke projecten af te stemmen met de netbeheerder.
  • vergunningen te verlenen voor uitbreidingen van het stroomnet.
  • inwoners en ondernemers op weg te helpen.

De gemeente overlegt regelmatig met Enexis, TenneT en regionale partners over de beschikbare capaciteit en de verdeling daarvan. Waar mogelijk zet de gemeente in op oplossingen, zoals:

  • energiehubs
  • netbewust bouwen
  • slimmer omgaan met vraag en aanbod van energie

We werken dus hard aan de versterking van het stroomnet. Wilt u hier graag meer over weten? Lees dan verder op de pagina ‘Versterking van het stroomnet’ via de knop hieronder.

Nieuwe regels vanaf 1 juli 2026

Vanaf 1 juli 2026 verandert de manier waarop netbeheerders de beschikbare ruimte op het stroomnet verdelen. Tot nu toe konden huishoudens en kleine bedrijven meestal nog een nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen. Vanaf 1 juli 2026 is dat niet meer vanzelfsprekend. In gebieden waar het stroomnet vol is, kunnen ook kleinverbruikers op een wachtlijst komen.

Heeft u plannen waarvoor een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig is? Controleer dan zo vroeg mogelijk wat mogelijk is. En neem tijdig contact op met de netbeheerder.

Netbeheerder Enexis en landelijke netbeheerder TenneT onderzoeken momenteel hoeveel ruimte er beschikbaar is op het stroomnet.

  • Najaar 2026 - Enexis en TenneT publiceren de resultaten van deze netcongestieonderzoeken. Dan wordt duidelijk hoeveel netcapaciteit beschikbaar is, en voor welke projecten en ontwikkelingen deze capaciteit kan worden ingezet.
  • Eind 2026 - meer duidelijkheid over de mogelijkheden voor nieuwe aanvragen.
  • Januari 2027 - we kunnen niet uitsluiten dat er tijdelijk geen capaciteit meer beschikbaar is voor nieuwe aanvragen. Dit kan duren totdat delen van het stroomnet zijn uitgebreid en verzwaard.

Omdat de vraag naar elektriciteit groter is dan de beschikbare ruimte op het stroomnet, zijn landelijke afspraken gemaakt over de verdeling van capaciteit. Dit wordt geregeld in het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Vanaf 1 juli 2026 wordt de wachtlijst stap voor stap vrijgegeven aan projecten die volgens dit prioriteringskader voorrang krijgen. Hiervoor wordt de capaciteit gebruikt die voorheen was gereserveerd voor kleinverbruikers.

De aard van een project bepaalt de prioriteit. Binnen iedere categorie geldt vervolgens: wie het eerst komt, die het eerst maalt.

  • Projecten die helpen om de druk op het stroomnet te verminderen krijgen de hoogste prioriteit. Denk bijvoorbeeld aan energieopslag met batterijen, of andere oplossingen die ruimte creëren op het elektriciteitsnet.
  • Daarna volgen projecten die belangrijk zijn voor de veiligheid van Nederland. Denk aan voorzieningen voor hulpdiensten, defensie, gezondheidszorg en waterbeheer.
  • Vervolgens komen projecten die voorzien in basisbehoeften. Hieronder vallen onder andere woningbouw, onderwijs, openbaar vervoer, warmtevoorzieningen en afvalverwerking.

Projecten die niet binnen deze categorieën vallen, komen daarna aan bod. Denk aan bedrijfsontwikkelingen, sportvoorzieningen, laadpleinen en andere commerciële initiatieven.

Welke oplossingen zijn er?

Om het stroomnet uit te breiden, zijn veel nieuwe kabels, transformatorstations en andere voorzieningen nodig. Dat vraagt ruimte, vergunningen, materialen en technisch personeel.

Het uitbreiden van het elektriciteitsnet is daardoor een grote en complexe opgave die jaren duurt. Daarom werken netbeheerders, gemeenten en andere partijen ook aan oplossingen die op kortere termijn effect kunnen hebben. Denk aan:

  • slimmer bouwen
  • het beperken van piekbelasting
  • energieopslag
  • flexibel energiegebruik
  • samenwerking tussen gebruikers van het elektriciteitsnet.

Netbewust ontwerpen

Ook binnen nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen kijkt men steeds vaker naar netbewust ontwerpen. Daarbij proberen ze om energievraag en energiegebruik beter over de dag te spreiden, en pieken te voorkomen.

Nieuwe energiewet

De nieuwe Energiewet biedt daarnaast meer mogelijkheden om energie lokaal te delen. Samen met energiehubs, opslag en nieuwe contractvormen, kan dit op termijn bijdragen aan een slimmer en efficiënter energiesysteem.

Keuzes en prioriteiten

Tegelijkertijd blijft onzeker hoeveel capaciteit daadwerkelijk beschikbaar komt, en wanneer dat gebeurt. Daarom blijft het nodig om keuzes te maken, en ontwikkelingen zorgvuldig te prioriteren.

Toekomstbeeld

We hebben geen exacte datum waarop netcongestie volledig is opgelost.

  • De eerste voorzichtige verwachtingen zijn dat er rond 2030 weer meer mogelijkheden ontstaan voor nieuwe ontwikkelingen in de gemeente Hardenberg.
  • Tegelijkertijd werken de netbeheerders aan een grootschalige uitbreiding van het elektriciteitsnet die waarschijnlijk nog tot ongeveer 2035 duurt.

Meer informatie

Voor vragen over uw aansluiting of de mogelijkheden op uw locatie is Enexis het eerste aanspreekpunt.

U vindt meer informatie bij:

Bent u ondernemer? En heeft u vragen over de gevolgen van netcongestie voor uw bedrijf? Neem dan contact op met het bedrijventeam van de gemeente Hardenberg via ondernemen@hardenberg.nl.

Cookies

We gebruiken cookies om te zorgen dat onze website goed werkt. Meer weten? Bekijk onze cookieverklaring.