Transitievisie Warmte

Hoe gaan wijken in de gemeente Hardenberg over naar duurzame manieren van verwarmen en koken? Om dat in beeld te brengen, maakt de gemeente een Transitievisie Warmte. Hierin staat hoe wijken op een duurzame manier en aardgasvrij verwarmd kunnen worden. De Transitievisie Warmte moet in 2021 klaar zijn.

Veel woningen worden nu nog verwarmd met aardgas. Broeikasgassen die bij het winnen en verbranden van aardgas vrijkomen, zorgen voor de opwarming van de aarde. Daardoor verandert ons klimaat. Het terugbrengen van het gebruik van aardgas is dan ook één van de maatregelen uit het Klimaatakkoord.
Daarnaast heeft het Kabinet aangegeven te willen stoppen met de aardgaswinning in Groningen.
De gemeente Hardenberg wil vanuit de duurzaamheidsdoelstellingen in plaats van fossiele brandstoffen zoals aardgas meer duurzame energiebronnen gebruiken.

Warmtetransitie
Concreet is in het Klimaatakkoord afgesproken dat in 2030 in 25% van alle wijken de woningen zonder aardgas en op een duurzame manier verwarmd worden. Op lange termijn (2050) moeten alle woningen aardgasvrij worden. Dit noemen we de warmtetransitie. De gemeenten moeten dit lokaal regelen, samen met onder andere de netbeheerders en woningcorporaties. Uitgangspunt is dat de kosten voor onder andere inwoners zo laag mogelijk zijn.

Transitievisie Warmte
In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat iedere gemeente een Transitievisie Warmte moet maken. Hierin staat per wijk welke duurzame energie-alternatieven er zijn voor het verwarmen van woningen en welke daarvan de laagste kosten heeft voor inwoners en betrokken partijen.
De gemeente Hardenberg maakt de Transitievisie Warmte samen met Cogas, Enexis en Rendo en de woningcorporatie.

Planning
Op dit moment verkennen de partners de mogelijkheden en oplossingen voor de wijken in Hardenberg. Naar verwachting is een eerste concept van de Transitievisie Warmte in de loop van 2020 klaar. Inwoners worden dan door de gemeente geïnformeerd.
Als de Transitievisie Warmte klaar is, wordt deze door het college van B&W voor vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De Transitievisie Warmte moet in 2021 klaar zijn en wordt iedere vijf jaar vernieuwd. Zo kan ingespeeld worden op bijvoorbeeld nieuwe duurzame technieken.

Wijkuitvoeringsplannen
Voor de wijken die als eerste aardgasvrij worden gemaakt, maakt de gemeente zogenaamde wijkuitvoeringsplannen. Hierin wordt uitgewerkt wat er precies moet gebeuren om de wijken aardgasvrij te maken, wanneer dit gebeurt, wat dit gaat kosten en hoe dit gefinancierd kan worden.

Startanalyse
Het Rijk wil gemeenten helpen bij het maken van de Transitievisie Warmte. Daarom heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in opdracht van het Rijk een zogenaamde Startanalyse gemaakt.  Hierin brengt het PBL voor elke wijk of buurt in Nederland de kosten van meerdere warmte-alternatieven in beeld. De Startanalyse is bedoeld als hulpmiddel voor gemeenten bij het maken van de Transitievisie Warmte. Het zegt dus niets over de wijken die als eerste aan de beurt zijn en over de oplossingen die de gemeente gaat kiezen.

Wat zijn alternatieven voor het verwarmen van een woning?
Voor het verwarmen van een woning zonder aardgas zijn er diverse mogelijkheden.

  • Warmtenet: Een warmtenet brengt warm water naar woningen, kantoren en andere gebouwen. Het water komt meestal van een duurzame centrale bron en gaat via een stelsel van pijpen en leidingen naar de gebruikers. Dit warme water wordt gebruikt voor de verwarming en het verwarmen van het (schone) water dat de kraan van de wasbak, douche of bad stroomt.
  • All-electric: ‘All electric’ is een verzamelnaam voor alle technieken waarmee we warmte maken met behulp van elektriciteit. Een 'all electric' huis gebruikt dus geen aardgas of andere fossiele brandstoffen meer. Een voorbeeld van zo’n elektrisch apparaat is een warmtepomp. Deze pomp vervangt de cv-ketel. Een ander voorbeeld is een inductiekookplaat: koken op elektriciteit.
  • Duurzaam gas: Naast aardgas bestaat er ook duurzaam groen gas. Dit groene gas maken we van slib uit de rioolwaterzuivering, of van dierlijke mest, of van GFT (planten, hout). Voordeel van dit groene gas is dat we het gewoon kunnen vervoeren in het gasnetwerk dat al in de grond ligt. Nadeel is dat we in Nederland veel te weinig materiaal en te weinig ruimte beschikbaar hebben om genoeg groen gas te maken. Groen gas is daarom geen oplossing voor grote gebieden.
  • Waterstof is een scheikundige stof die van nature niet 'los' voorkomt, maar onderdeel is van andere stoffen zoals water. Waterstof moet altijd gewonnen worden uit een andere energiebron. Het is mogelijk om waterstof op een duurzame manier te produceren, bijvoorbeeld door waterstofgas door middel van elektriciteit uit water te halen. Wanneer deze elektriciteit volledig uit wind- of zonne-energie wordt gehaald, is de waterstof duurzaam. Waterstof is geschikt als brandstof en is goed op te slaan in grote hoeveelheden. De verwachting is dat er vanaf 2030 voldoende duurzame energie wordt geproduceerd om met waterstof in een deel van de energie-/warmtevraag te voorzien. De netbeheerders onderzoeken te mogelijkheid om de bestaande infrastructuur (gasleidingen) in de toekomst te gebruiken voor waterstofgas.