Leerplicht

Met een goede schoolopleiding en een diploma op zak sta je sterker in de maatschappij. Daarom moeten alle jongeren in Nederland naar school. Dat staat in de Leerplichtwet 1969. Soms komen leerlingen niet op school. Bijvoorbeeld als ze ziek zijn. Of als ze verzuimen zonder dat de ouders of verzorgers het weten. Wanneer dat vaak gebeurt, dan raken ze in hun ontwikkeling achterop. Ook komt het voor, dat ze de school helemaal niet afmaken. Dan is het later veel moeilijker om werk te vinden wat ze leuk vinden. In de Leerplichtwet staat uitgelegd wat ouders of verzorgers, jongeren en de school moeten doen om ervoor te zorgen dat jongeren naar school blijven gaan.

In dit item vindt u informatie over:

• de Leerplichtwet (o.a. startkwalificatie)
• in- en uitschrijven
• vrijstelling van leerplicht
• richtlijnen verlof buiten de schoolvakanties
• schoolverzuim
• leerplichtambtenaar

De gemeente moet er voor zorgen dat iedereen zich houdt aan de leerplichtwet. Die taak wordt uitgevoerd door de leerplichtambtenaar. De leerplicht is in 2 delen gesplitst:

1. Volledige leerplicht
De volledige leerplicht begint op de eerste schooldag van de maand volgend op die waarin de leerling 5 jaar is geworden en eindigt aan het eind van het schooljaar waarin de leerling 16 jaar is geworden, of aan het einde van het schooljaar waarin hij of zij tenminste twaalf volledige schooljaren onderwijs heeft gevolgd.

2. Kwalificatieplicht
Na de volledige leerplicht volgt de kwalificatieplicht. Dit betekent dat leerlingen leerplichtig zijn tot hun 18e verjaardag, tenzij zij een startkwalificatie hebben.
Kwalificatieplicht betekent dat je na het behalen van een VMBO-diploma de overstap moet maken naar een HAVO- of MBO-opleiding. Het is ook mogelijk om met combinaties van leren en werken aan de kwalificatieplicht te voldoen, zoals de beroepsbegeleidende leerweg in het MBO.

In- en uitschrijven
Ouders of verzorgers moeten er voor zorgen dat hun leerplichtige leerling kind ingeschreven staat bij een erkende school of onderwijsinstelling. Daarna hebben zij ook de plicht om er voor te zorgen dat hun kind de school geregeld bezoekt. Hetzelfde geldt ook voor het uitschrijven bij een school, bijvoorbeeld als een kind gaat verhuizen of naar een andere school gaat.

De leerplichtambtenaar controleert of alle leerplichtige leerlingn op een school of onderwijsinstelling staan ingeschreven. Wanneer deze een niet ingeschreven leerplichtige leerling ontdekt, zal deze onderzoeken waarom de leerling niet ingeschreven staat en proberen samen met ouders/ verzorgers en de leerling een oplossing te vinden.
Weigeren de leerling en/of de ouders of verzorgers de leerling in te schrijven, dan wordt dit gezien als vermoedelijk ongeoorloofd verzuim en zal proces-verbaal worden opgemaakt tegen de ouders of verzorgers en/of de leerling. De kantonrechter bepaalt de strafmaat.

Vrijstelling leerplicht
Zolang kinderen leerplichtig zijn, moeten ze zijn ingeschreven op een school en die school geregeld bezoeken. Hierop zijn een aantal uitzonderingen, welke ‘vrijstelling’ wordt genoemd.
Informatie over welke leerplichtige leerlingen in aanmerking komen voor een vrijstelling en hoe dit kan worden aangevraagd kunt verkrijgen bij de leerplichtambtenaar.

Richtlijnen verlof buiten de schoolvakanties

Vakantieverlof
Buiten de schoolvakanties om mogen leerlingen niet van school wegblijven, bijvoorbeeld om op wintersport te gaan of om familie in het buitenland te bezoeken. Toestemming voor (extra) vakantieverlof dient minimaal 6 weken van tevoren schriftelijk bij de directeur/rector van de school te worden aangevraagd en kan slechts worden verleend wanneer:

• wegens de specifieke aard van het beroep van één van de ouders of verzorgers het niet mogelijk is om in één van de schoolvakanties tijdens een schooljaar twee weken aaneengesloten met het gezin op vakantie te gaan;
• een werkgeversverklaring wordt overlegd waaruit blijkt dat geen verlof binnen één van de officiële schoolvakanties mogelijk is.

Dit verlof mag hooguit éénmaal per schooljaar worden verleend en mag niet langer duren dan 10 schooldagen. Is er eenmaal voor een kortere periode verlof verleend, dan mag er dat jaar niet nog eens verlof voor vakantie worden verleend. Ook mag het verlof niet plaatsvinden in de eerste twee lesweken van het schooljaar.

Gewichtige omstandigheden 10 schooldagen per jaar of minder
Een verzoek om extra verlof ingeval van gewichtige omstandigheden voor 10 schooldagen per jaar of minder, moet altijd ruim van tevoren worden ingediend bij de directeur/rector van de school.
Onder gewichtige omstandigheden wordt verstaan, omstandigheden die buiten de wil van de leerling of ouders/ verzorgers zijn gelegen. Enkele voorbeelden van gewichtige omstandigheden zijn:

• Het voldoen aan wettelijke verplichtingen, voor zover dit niet buiten de lesuren kan geschieden;
• Huwelijk van bloed - of aanverwanten tot en met de 3e graad (1 of ten hoogste 2 dagen);
• Verhuizing (ten hoogste 1 dag);
• Ernstig ziekte van ouders/ verzorgers of bloed- of aanverwanten tot en met de 3e graad (duur in overleg met de directeur);
• Overlijden van bloed- of aanverwanten in de 1e graad (ten hoogst 4 dagen); van bloed -of aanverwanten in de 2e graad (ten hoogste 2 dagen); van bloed - of aanverwanten in de 3e of 4e graad (1 dag);
• Bij 25-, 40- en 50- jarig ambtsjubileum en het 12½-, 25-, 40-, 50-, en 60- jarig huwelijks- jubileum van ouders/ verzorgers of grootouders/ verzorgers (1 dag);
• Wegens het vervullen van plichten voortvloeiend uit godsdienst of levensovertuiging.

Formulieren voor het aanvragen van (extra) verlof zijn verkrijgbaar op school of bij de leerplichtambtenaar van de gemeente Hardenberg.

Schoolverzuim
Kinderen, die leerplichtig zijn, moeten naar school. Zomaar wegblijven van school kan niet. Als een leerling verzuimt, zal de school de reden van het verzuim navragen en zonodig in samenwerking met de leerplichtambtenaar actie ondernemen. Geoorloofd schoolverzuim
- Ziekte
Wanneer uw kind ziek is, hoeft het niet naar school. U moet dit wel zo spoedig mogelijk aan de school melden. Als u uw kind regelmatig ziek meldt, kan de school of de leerplichtambtenaar de schoolarts vragen een onderzoek in te stellen.

Ongeoorloofd schoolverzuim
- Absoluut verzuim
Absoluut verzuim houdt in, dat een kind niet staat ingeschreven op een onderwijsinstelling, terwijl het wel leerplichtig is. Dit wordt gecontroleerd door de gemeente (leerplichtambtenaar). Daarvoor wordt het bevolkingsregister van de gemeente vergeleken met de leerlingenadministratie van de scholen.
- Relatief verzuim
Dit betekent dat een kind wel staat ingeschreven op een school, maar geregeld afwezig is (spijbelen). Wanneer dit gebeurt, geeft de directeur van de school dit door aan de leerplichtambtenaar. Spijbelen kan van kwaad tot erger gaan. Wanneer een leerling vaak spijbelt is er meestal iets aan de hand. Bijvoorbeeld de sfeer op school is slecht, de leerling wordt gepest of kan de leerstof niet aan, heeft problemen met zijn of haar ouders of verzorgers of ziet absoluut het nut niet van een schooldiploma.
- Luxe verzuim
Luxe verzuim is ongeoorloofde afwezigheid (door ouders/ verzorgers veroorzaakt) doordat de leerplichtige leerling buiten de schoolvakanties om met vakantie gaat. Zonder toestemming van de directeur van de school of de leerplichtambtenaar, mag een kind niet zomaar buiten de schoolvakanties op vakantie (zie vakantieverlof).

Ongeoorloofd schoolverzuim en spijbelen kan ertoe leiden dat de leerplichtambtenaar de leerling doorverwijst naar bureau HALT of een proces-verbaal opmaakt. Het proces-verbaal wordt opgestuurd naar de officier van justitie. De kantonrechter bepaalt of de leerling en/of ouders of verzorgers een straf wordt opgelegd. Dit kan een geldboete, een taakstraf of hechtenis tot gevolg hebben.

Leerplichtambtenaar
Elke gemeente heeft een leerplichtambtenaar die het recht op onderwijs bewaakt en er voor moet zorgen dat schooluitval tot het minimum wordt beperkt.

Allereerst gebeurt dit door gesprekken met leerlingen, de ouders en verzorgers en/of de school. Het doel is uiteraard dat de leerling de opleiding afmaakt en met een startkwalificatie het onderwijs verlaat. Is de school niet geschikt voor de leerling, dan kan de leerplichtambtenaar helpen een andere school te vinden.
Als er voor de jongere geen geschikte opleiding is, kan de leerplichtambtenaar vrijstelling verlenen. Aan de andere kant: wanneer er sprake is van (herhaalde) onwil, dan kan de leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaken. In geval van ernstige problemen kan de leerplichtambtenaar de hulp inroepen van bijvoorbeeld Bureau Jeugdzorg of maatschappelijk werk.

Wanneer krijgt u met de leerplichtambtenaar te maken?
Bij verzuim, spijbelgedrag of dreigende schooluitval, kunnen ouders/ verzorgers of jongeren zelf altijd de leerplichtambtenaar inschakelen. Directeuren van scholen zijn wettelijk verplicht het verzuim melden bij de leerplichtambtenaar. Deze melding kan ertoe leiden dat jongeren of hun ouders/ verzorgers in aanraking komen met de leerplichtambtenaar.

Wat doet de leerplichtambtenaar?
De leerplichtambtenaar bewaakt het recht op onderwijs voor alle leerlingen en heeft naast het tegengaan van schoolverzuim een administratieve- en opsporingstaak. Tevens heeft de leerplichtambtenaar een taak op het gebied van maatschappelijke zorg.
De leerplichtambtenaar streeft naar een goede samenwerking met de leerling, ouders/ verzorgers en school. In overleg met hen kunnen andere hulpverlenende instanties worden ingeschakeld. Gezamenlijk wordt dan geprobeerd te voorkomen dat een situatie tot verder schoolverzuim leidt. Soms is terugkeer op dezelfde school niet mogelijk. Dan wordt de leerling op een andere school geplaatst.

Hoe kunt u de leerplichtambtenaar bereiken?
De leerplichtambtenaren van de afdeling Werk, Welzijn en Educatie zijn dagelijks te bereiken:
Anne Knopper: 0523-289739, of anne.knopper@hardenberg.nl
Andy Veltink: 0523-289741, of andy.veltink@hardenberg.nl
Het bezoekadres is Parkweg 1 (het LOC) te Hardenberg. U kunt er terecht op maandag tot en met donderdag van 8.00 tot 16.00 uur en op vrijdag van 8.00 tot 12.00 uur.