Kunstwerken

Het kunstwerk beeldt de plaats Balkbrug uit. Kunstenaar Marie Louise Minke schonk het kunstwerk aan de gemeenschap van Balkbrug. In het bijzonder aan de bewoners van Malkander.

De volgende tekst staat op een bord bij het kunstwerk:

Een balk onder de brug op de bodem van het kanaal zorgde er voor dat te diep geladen schepen verderop in het kanaal geen schade konden veroorzaken.
Schepen mochten van de balkmeester pas verder varen als ze moeiteloos de bak konden passeren.
Zo is de naam Balkbrug ontstaan.

Het kunstwerk is gemaakt ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de school De Wiekslag in 1988. Het werk ontleent zijn naam in de eerste plaats aan het water dat langs de school liep. Dit water werd in de volksmond 'De Wieke' genoemd. Ook verwijst de naam naar het uitslaan van de vleugels. Dit staat symbool voor de kinderen, die na hun schooltijd ook hun vleugels uitslaan.

In het parkje aan de Judith van Marlelaan staat het kunstwerk De groei. Het is gemaakt door kunstenares Marie Louise Minke en symboliseert de groei van Dedemsvaart.

Dit kunstwerk is tot stand gekomen door een bijzonder kunstproject 'Meer doen met Cultuur', opgesteld door het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur van de Directie Jeugdbeleid en Kunsten. Met dit project wilden ze leerlingen op een actieve manier betrekken bij het maken van een kunstwerk.

Het kunstwerk verwijst naar de geschiedenis van Dedemsvaart. Het bestaat uit 4 golven die na een paar kronkelingen op de grond overgaan in rechte lijnen, om vervolgens schuin omhoog de lucht in te gaan. Er bovenop staat een eenvoudig gevormd tempeltje. Een bewegelijke aanzet die eindigt in een verstild moment.

Het beeld is letterlijk de vertaling van de titel maar evengoed is er een meer symbolische functie aan toe te kennen en verhaalt het van de dingen die zich zowel ondergronds als bovengronds afspelen, oftewel processen.

In het aangelegde moerasgebied van de Kotermeerstal in Dedemsvaart staan 2 kunstwerken van kunstenaar Chris Weijenberg. Het gaat om een Koppel zwanen en een Landende zwaan. Ze staan in de buurt van zwembad De Kiefer.

C I Love You is een kunstwerk van een groot konijn met een enorme bronzen diamantvorm. 

Het beeld is een openlijke liefdesverklaring. Niet alleen aan de diamant, maar ook aan de plek waar het beeld thuishoort. Park Kotermeerstal in Dedemsvaart is een recreatiegebied waar mensen kunnen wandelen, fietsen en zwemmen. Voor kinderen zijn er veel speeltoestellen. Op het terrein rond het kunstwerk lopen schapen.

Wethouder Joost Liese onthulde op 19 december 2008 het kunstwerk 'Boorgat'. Dit kunstwerk kreeg de gemeente van grondboorbedrijf Haitjema BV in Dedemsvaart aangeboden. Het kunstwerk staat tegenover het bedrijf op een muurtje van de gemeente.

Op verzoek van Haitjema is Roelie Woudwijk op zoek gegaan naar een relatie met het boorvak. Zo kwam zij op de boormossel die is afgebeeld op de twee delen van het kunstwerk. De positionering van de twee blokken is zo dat er tussen de blokken een cirkelvormig boorgat ontstaat. Tussen de blokken is de fontein te zien. Op de plaquette bij het kunstwerk staat de tekst:

“Om bij de bron te komen moet je tegen de stroom in zwemmen.”

Het kruissymbool is van zuiver glas gemaakt wat een lichtgroene schaduw op de maïsgele aandachtswand werpt. In het midden van het kruis liggen zeven stukken ruw gekapt glas wat het lijden van Jezus symboliseert en de zeven delen geven weer dat Jezus zijn leven volmaakt geleefd heeft. De glaselementen zijn aan opgespannen roestvrijstaaldraden verlijmd zodat het kruis in de ruimte kan hangen. De vier verticale draden zijn ieder voorzien van drie glaselementen, een symbool van de Drie-eenheid.

Bij het zien van het kruissymbool worden gedachten opgeroepen aan de visioenen van het nieuwe Jeruzalem, dat Johannes zag op Patmos: "En de straat der stad was zuiver goud, gelijk doorschijnend glas? En hij toonde mij een rivier van water des levens, helder als kristal, ontspringende uit de troon van God en van het Lam".

In haar mystieke visioenen zag de middeleeuwse Hadewych "een kristallen kruis en een troon op drie kolommen van edelstenen", symbolen voor de Drie-eenheid.

In 1980 schonk de Rabobank het beeld aan de bevolking van de gemeente Hardenberg. In mei 2000 onthulde waarnemend burgemeester Jos Houben het beeld voor de 2e keer. Dat deed hij toen het Turfstekersplein officeel werd geopend.

Jeroen Doorenweerd maakte het kunstwerk Hello Sailor! in opdracht van de gemeente Hardenberg. Het kunstwerk is onderdeel van het project Kunst in de Kernen. In de volksmond heeft het kunstwerk de naam de scheepsbrug gekregen.

Het schip vaart door het landschap, verbindt oevers en hun bewoners. Brengt heden en verleden bij elkaar. Laat je meevoeren op de scheepsbrug. Hello Sailor!

Het kunstwerk staat op de Anerdijk in Gramsbergen. Met zijn ontwerp legt Doorenweerd een verbinding tussen heden en verleden. Hello Sailor! is een landmark in het Gramsberger landschap. Bovenop de scheepsbrug kijk je uit over de Vecht. Ondertussen hoor je de verhalen over het heden en verleden van deze bijzondere plek.

In het bos van Gramsbergen, dat direct aan het Coevorden-Vecht-Kanaal ligt, kan men door een behoedzaam in de kruinen van de bomen gesneden gat naar de hemel kijken.

Vijf draden van fiberglas zijn zodanig aan de bovenste takken vastgemaakt dat ze in de opening zachtjes in de wind lijken te zweven. Door de manier waarop de fijne klemmetjes van edelstaal als achtergelaten vliegerdraad om de takken zijn gewikkeld lijkt het of er vliegers van kinderen bij het vliegeren in de takken zijn blijven haken.

Cai Guo-Qiang: “Dit stukje bos in Gramsbergen heeft zijn eigen herinneringen. Toen ik voor het eerst tussen de bomen stond, werd ik mij bewust van zijn perfecte, harmonie en de serene stilte. Het zou ongepast zijn geweest om hier een groot, opvallend werk te realiseren, dat had dit evenwicht gemakkelijk kunnen verstoren. In plaats daarvan wilde ik iets heel kleins en subtiels maken dat de herinneringen van het bos en zijn relatie met de bewoners van de nabijgelegen plaats oproept.”

In Ommen, Junne, Marienberg, Gramsbergen, Vechterweerd, Vilsteren, Archem en Dalfsen zijn waterschapsbanken gemaakt door verschillende kunstenaars. In alle gevallen gaat het om de combinatie van een kunstwerk met daarbij een zitgelegenheid. Bij alle zeven kunstwerken staat een bord waarop de kunstenaar uitleg geeft.

De aanleiding van dit kunstproject, dat samen met de waterschappen Groot Salland en Regge en Dinkel worden opgepakt, is de overname van het beheer van de rivier de Vecht van het rijk naar de waterschappen Groot Salland en Velt en Vecht. Omdat de Nederlandse Waterschapsbank subsidie voor dit project heeft toegezegd zijn de kunstwerken waterschapsbanken genoemd.

Kunst en Cultuur Overijssel uit Zwolle heeft op verzoek van de waterschappen zeven jonge kunstenaars geselecteerd om mee te werken aan dit project. Elke kunstenaar kreeg de opdracht om een bank te ontwerpen waarin Bentheimer zandsteen is verwerkt. Dit zandsteen werk eeuwenlang vanuit Bentheim in Duitsland over de Vecht naar Zwolle vervoert. De waterschappen hebben samen met de kunstenaars mooie plekjes aan de Vecht en de Regge uitgezocht. De banken zijn zo geplaatst dat bezoekers zittend naar de rivier kunnen kijken.

Twee scheepsvormen van natuurlijk materiaal. Zichtbaar vanaf de weg, vanaf het water en vanuit de trein met name in de lente en zomer

Het werk is een scheepsvorm die tijdens de bloei van Scilla Siberica, een bolgewas dat eind maart/april bloeit verschijnt aan de landzijde. Het schip op het droge heeft tijdens de bloeitijd de kleur van het water, blauw, en vormt dus eigenlijk het negatief van wat er in de sluis die ernaast ligt gebeurt tijdens het schutten. Ook de vorm van de boot is omgekeerd en is dus die van de spiegeling van een boot in het water.

Zo legt een schuit van water tijdelijk aan op het land; de verhouding is eindig als de kortstondige relaties, die sluis en schip nu eenmaal gedoemd zijn met elkaar te hebben. Elk sluiscomplex met zijn scheepsvorm wordt met extra witte berkenbomen omgeven; het zicht op de kunstwerken wordt als het ware via de bomen naar de vorm geleid.

Voormalig aardappelfabriek Avebe in De Krim heeft aan de voormalige gemeente Gramsbergen een glas in lood voorzetraam geschonken. Het raam beeldt de Vecht uit met onder andere het gemeentewapen en de aardappelmeelfabriek van De Krim.

Het raam heeft destijds een plaats gekregen in het oude deel van het gemeentehuis. Na de uitbreiding van het gemeentehuis in 1984 is het raam verplaatst naar de raadszaal. Met de herindeling tussen de gemeenten Hardenberg, Dedemsvaart en Gramsbergen is de functie van het gemeentehuis te Gramsbergen komen te vervallen.

De Stichting Historische Kring Gramsbergen en De Krim heeft indertijd interesse getoond in het object. Het glas in lood voorzetraam is in oktober 2000 door de gemeente Gramsbergen overgedragen aan de stichting onder voorwaarde dat deze een permanente plaats zou krijgen in het museum in Gramsbergen.

Het museum Historisch en Cultureel infocentrum Vechtdal te Gramsbergen bleek echter geen mogelijkheid te hebben om het raam een permanente plek te geven. Uiteindelijk is dan ook gekozen voor het dorpshuis in Gramsbergen. Zij beschikken over een geschikte plek en bieden de mogelijkheid het raam een publieke functie te geven. Daarnaast heeft het dorpshuis de eigendomsrechten gekregen; het raam is aan de stichting Het Dorpshuis geschonken doormiddel van een bruikleenovereenkomst.

Toen Henk Nap zijn huisartsenpraktijk opgaf in 2003, gaf hij samen met zijn vrouw Herma Nap de bevolking van Gramsbergen een beeld cadeau. Het is een bronzen sculptuur genaamd 'Belofte', geïnspireerd door de begrippen trouw, saamhorigheid en verbondenheid.

De familie Nap heeft met name voor dit beeld gekozen omdat het geschonken beeld een man en een vrouw, samen herenigd aantoont. Ze staan als het ware boven op 'de golven van het leven'. Ondanks de confrontatie met altijd weerkerende voor- en tegenspoed in het leven, houden ze de hoofden boven water. Tevens zorgen man en vrouw voor het voortbestaan van het leven en daarmee van deze wereld.

In het werk van Renée van Leusden rusten de figuren op uitgerekte, dunne staken. De beelden krijgen als het ware benen. De blik van de toeschouwer wordt daarlangs omhoog geleid naar de hoofden, 'de plek waar het gebeurt'. Door de houding en de stand van de hoofdjes blijkt direct wat de beeldhouwster wil uitdrukken.

Nelleke Allersma: “Als thema voor het beeld heb ik gekozen: 'Pieterpad'. Hiermee wil ik inspelen op de hedendaagse geschiedenis van Gramsbergen. Want sinds een aantal jaren ligt deze stad aan de Pieterpadroute. Wat betekent dat de sfeer en ligging van deze plaats dermate interessant zijn, dat jaarlijks duizenden wandelaars hier passeren en reeds gepasseerd zijn. Het kunstwerk beeldt drie enthousiaste wandelaars uit. Wandelaars die al een hele dag hebben afgelegd en nog een grote afstand voor de boeg hebben. En dat zie je aan hun stap.”

Op de gevel van het station in Gramsbergen is dit kunstwerk te zien. De bijbehorende tekst hangt in de wachtkamer en is te lezen via het raam aan de perronzijde.

Is de plaats van handeling ook een kwestie van toeval en is de plaats van de historische bron waardevol voor de kunst? Er waren eens twee schilders die ver weg woonden van de grote stad. Op een dag was de koning daar in de buurt aan het jagen. Zijn hond raakte zoek. Hij vond hem terug in de tuin van één van de twee schilders. Zo zag hij de werkstukken van die schilder en hij nodigde hem uit om naar zijn kasteel te komen. De naam van die schilder was Leonardo Da Vinci. De naam van de ander verdween voor altijd uit de menselijke herinnering.

Door de consequente conceptuele aanpak is het kunstwerk ontstaan dat deze eerder genoemde ontdekking van Leonardo da Vinci als uitgangspunt heeft. De toevallige ontmoeting in Gramsbergen van de kunstenaar met de persoon Gerrit Toon is van groot belang geweest. Na verkregen toestemming van de bezitter van de naam, is deze naam vereeuwigd in het opmerkelijke kunstwerk op de gevel van het station aan de perronzijde.

Verzameling Retour is een werk van kunstenares Tine van den Weyer. Het maakt onderdeel uit van het internationale project Kunstwegen. Kunstwegen loopt van Zwolle tot aan Nordhorn en telt maar liefst 64 kunstwerken in een straal van 132 kilometer.

De achterliggende gedachte bij de totstandkoming van Verzameling Retour is dat iedere plek, volgens kunstenares Tine van den Weyer, een soort belangrijkheid uitstraalt. Je kunt een plek bijzonder maken. Tine van de Weyer heeft dat met dit kunstwerk geprobeerd door een centrum te creëren waar alles samenkomt. Als een vergadering bij een staan de zeven bogen met hun ijle punten in de grond te boren. Langs hun rug kruipt de klei, versteend, terug naar de plaats waar hij thuishoort, de aarde zelf.